تلاقی روان و آیین: کاتارسیس در پرفورمنس های هرمان نیتش

این مقاله با رویکردی بینارشته ای به تحلیل مفهوم کاتارسیس در اجراهای آیینی هرمان نیتش، هنرمند معاصر اتریشی می پردازد. با تکیه بر نظریه روان کاوی زیگموند فروید به ویژه مفهوم رهایی روانی از طریق بازنمایی و بیان امیال سرکوب شده، این پژوهش تلاش می کند اجراهای نیتش را به مثابه فرایندهایی برای تخلیه انرژی لیبیدویی سرکوب های فردی و اجتماعی و مواجهه با ناخودآگاه تفسیر کند. آیین های خون آلود بدن محور و رادیکال نیتش نه تنها ساختاری نمایشی دارند، بلکه همانند فرایند روان کاوی با احضار امر سرکوب شده در سطحی جمعی امکان نوعی پالایش روانی را برای مخاطب و حتی اجراگر فراهم می سازد. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل کیفی محتوا و خوانش تفسیری چند نمونه کلیدی از اجراهای نیتش را مورد بررسی قرار داده و متون نظری فروید درباره کاتارسیس را در کنار مطالعات هنر آیینی و نظریه های پرفورمنس آورده تا چارچوب تحلیلی مقاله را شکل دهند. در نهایت مقاله حاضر نشان می دهد که اجراهای نیتش را می توان نه صرفا کنش هایی زیباشناختی یا اعتراضی و نمایشی از خون و خشم بلکه به مثابه مناسکی معاصر برای مواجهه با روان جمعی، تروما و سرکوب دانست؛ جایی که روان و آیین در نقطه ای مشترک به هم می رسند: کاتارسیس، مسیری که هرمان نیتش برای درمان در نمایش هایش برگزیده است.

کلیدواژه ها:

کاتارسیس ، هرمان ، نیتش ، زیگموند فروید ، هنر اجرا ، تئاتر ، رازهای عیاشی