بررسی اسطوره در آثار نقاشان زن معاصر ایرانی با تکیه بر آرای بارت (مطالعه موردی فرح اصولی، لیلی متین دفتری و پروانه اعتمادی)

اسطوره ها بخش بزرگی از هویت یک ملت را تشکیل می دهند چون اسطوره جزء جدایی ناپذیر هستی انسان است. انسان با زبان نماد و اسطوره می اندیشد و با پیرامون خود در تعامل است. به ویژه در نقاشی شاهد توجه هنرمندان معاصر به اسطوره و تجلی آن در اثر هستیم که در قالب نقوش اسطوره ای یا مفاهیم نهفته در آن دست مایه کار ایشان گشته است. هنرمند معاصر تلاش می کند که در آثار خویش به جستجوی کارکردهای اسطوره های نوین برآید. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چرایی و چگونگی استفاده و کارکرد اسطوره ای نوین در آثار نقاشان زن معاصر ایرانی با تکیه بر آرای بارت انجام گرفته است. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی و شیوه تحقیق کیفی بوده و داده ها به صورت کتابخانه ای، اسنادی و اینترنتی جمع آوری شده و از رویکرد رولان بارت برای تحلیل داده ها استفاده شده است. پرسش های این پژوهش عبارتند از چگونه این هنرمندان اسطوره را در ساحت تصویر بازآفرینی یا رمزگذاری کرده اند؟ چرا نقاشان زن معاصر ایرانی از اسطوره های نوین برای انتقال پیام اثر به مخاطب بهره برده اند؟ نتایج حاصل نشان می دهد هنرمندان زن معاصر ایران با تکیه بر اسطوره ها راهی برای رسیدن به دنیای آرمانی یافته اند به طوری که فرح اصولی برخوردی مستقیم و روایت محور با اسطوره دارد و به اسطوره های غربی، وجوهی ایرانی بخشیده است. در آثار لیلی متین دفتری اسطوره نه به صورت روایی بلکه به عنوان فرم، فضا و حس حضور دارد. نقاشی های او را می توان اسطوره های فردی دانست که از ناخودآگاه زنانه اش برآمده اند. پروانه اعتمادی نگاهش بیشتر سمبلیک و عرفانی است و با تمرکز بر نماد به خلق آثاری در ظاهر ساده اما در لایه های زیرین عمیقا اسطوره ای، عرفانی و فرهنگی پرداخته است.

کلیدواژه ها:

اسطوره ، اسطوره سنجی ، اسطوره کاوی ، نقاشان زن معاصر ایرانی ، رولان بارت