مطالعه تطبیقی دو منبر آسمانه دار مسجد جامع نائین و مسجد گوهرشاد از منظر ساختار و آرایه ها متعلق به سده هشتم و نهم ه.ق

مطالعات بسیاری بر جنبه های مختلف منابر شامل مباحث تاریخی و زیبایی شناسانه انجام شده است. در میان این نمونه ها، منبر مسجد جامع نایین نیز به عنوان نمونه ای برجسته در پژوهش های محققان مورد بررسی قرار گرفته است. این منبر متعلق به دوره ایلخانی بوده و نمونه ی کاملی از هنرهای چوبی این دوره به شمار می آید. این منبر دارای ساختار فرمی ویژه ای است که در ایران تنها دو نمونه مشابه دیگر از آن وجود دارد. این دو نمونه عبارتند از منبر مسجد گوهرشاد و منبر معاصر مسجد ایرانیان هامبورگ، آلمان که در حال حاضر در موزه هنرهای ملی ایران نگهداری می شود. منبرهای نایین و گوهرشاد به لحاظ تاریخی بسیار به یکدیگر نزدیک هستند. منبر گوهرشاد متعلق به دوره تیموری است و با اختلاف یک سده نسبت به منبر نایین ساخته شده است. با این وجود منبر گوهرشاد به دلایل مختلف مانند عدم دسترسی کامل به آن و نیز منابع کافی به صورت جامع و کامل بررسی نشده است. به همین دلیل در این پژوهش منبر نایین به عنوان مبنا قرار گرفته و مطالعه تطبیقی بر روی منبرهای نایین و گوهرشاد انجام شده است. این پژوهش تلاش دارد تا با مقایسه این دو منبر ویژگی های مشترک و متفاوت آنها را شناسایی و تحلیل نماید و به درک بهتری از هنرهای چوبی و نقش آنها در معماری اسلامی دوره های ایلخانی و تیموری دست یابد.

کلیدواژه ها:

دوره ایلخانی ، دوره تیموری ، منبر ، منبر آسمانه دار ، چوب