نگاه جامعه شناسانه به تاثیر رسانه های مجازی بر مدیریت بدن مورد مطالعه جوانان ۲۰ تا ۳۵ سال استان مازندران

گسترش ارتباطات جهانی و دسترسی فزاینده به رسانه های مجازی به ویژه برای نسلی که در بستر دیجیتال رشد یافته است تحولات فرهنگی عمیقی را در الگوهای زیست، سبک زندگی و بازنمایی بدن ایجاد کرده است. جوانان به عنوان یکی از اصلی ترین کاربران این فضا در معرض جریان های متنوع فکری، زیبایی شناختی و هنجاری قرار دارند و حضور فعال آنان در عرصه های فرهنگی و اجتماعی آن ها را به کنشگرانی در متن فرآیند جهانی شدن بدل کرده است. این رابطه رابطه ای یک سویه نیست؛ بلکه فرآیندی دیالکتیکی است که در آن جوانان همزمان تحت تاثیر رسانه ها قرار می گیرند و به شیوه های مختلف در برابر آن واکنش نشان می دهند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رسانه های مجازی بر مدیریت بدن جوانان با تمرکز بر دانشجویان ۲۰ تا ۳۵ سال استان مازندران متولدین (۱۳۷۴ تا ۱۳۹۰) انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که رسانه های مجازی چگونه بر شیوه های مدیریت بدن جوانان تاثیر می گذارند؟ داده ها از طریق پرسشنامه کمی با طیف لیکرت پنج درجه ای گردآوری و با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که حضور مداوم در رسانه های مجازی و مواجهه با تصاویر ایده آل و اغلب غیرواقع گرایانه از بدن زمینه مقایسه اجتماعی را افزایش داده و در مواردی به نارضایتی از بدن و گرایش به الگوهای مسلط زیبایی منجر می شود. در عین حال میزان تاثیرپذیری افراد یکسان نیست و بسته به موقعیت، اجتماعی، جنسیت، سرمایه فرهنگی و اقتصادی، شدت و شکل آن متفاوت است؛ امری که با منطق تمایز و بازتولید نابرابری در نظریه بوردیو همخوانی دارد به بیان دیگر رسانه ها در بازنمایی بدن نقش مهمی ایفا می کنند اما نحوه درونی سازی این بازنمایی ها در چارچوب هابیتوس و موقعیت اجتماعی افراد صورت می گیرد. در مجموع، این پژوهش نشان می دهد مدیریت بدن در میان جوانان پدیده ای صرفا فردی یا زیبایی شناختی نیست، بلکه در پیوند با ساختارهای فرهنگی، منطق میدان و مناسبات قدرت قابل فهم است؛ جایی که رسانه های مجازی به عنوان میدان نوین رقابت، نمادین در شکل دهی به ادراک بدن و بازتولید الگوهای مسلط نقش اساسی دارند.

کلیدواژه ها:

مدیریت ، بدن ، جامعه شناسی ، رسانه های مجازی ، بوردیو