ارزیابی مهندسی آسیبدیدگی سازه ها و زیرساخت های عمرانی ایران در درگیری های ۱۴۰۴-۱۴۰۵ و ارائه چارچوب تصمیم یار برای اولویت بندی بازسازی با رویکرد تاب آوری شهری

زیرساخت های عمرانی در شرایط بحران علاوه بر ارزش اقتصادی از نظر ایمنی، عمومی، تداوم خدمت رسانی، دسترسی اضطراری و بازگشت عملکرد شهر اهمیت حیاتی دارند. درگیری های ۱۴۰۴-۱۴۰۵ ایران بر اساس گزارش های عمومی ضرورت ارزیابی مهندسی آسیب در سازه ها و زیرساخت هایی مانند پل ها، ساختمان های حیاتی، راه ها، شبکه آب و تاسیسات انرژی را برجسته کرد. هدف این پژوهش ارائه چارچوبی تصمیم یار برای ارزیابی خسارات سازه ای و عملکردی و اولویت بندی بازسازی زیرساخت های آسیب دیده با تاکید بر مهندسی عمران است. روش مطالعه مروری تحلیلی است و بر مفاهیم رفتار اعضای باربر، ظرفیت باقی مانده، قابلیت بهره برداری، مقاوم سازی و بازسازی تاب آور تکیه دارد. در این مقاله تمرکز اصلی بر پرسش های مهندسی قرار دارد که کدام: عضو آسیب دیده است، آیا سازه ایمن است، چه سطحی از بهره برداری مجاز است و انتخاب بین تعمیر، مقاوم سازی یا بازسازی چگونه انجام می شود. برای نزدیک کردن چارچوب به کاربرد عملی سه نمونه موردی تحلیلی شامل پل، شهری، ساختمان حیاتی و شبکه آب ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که تصمیم بازسازی نباید صرفا بر مبنای شدت خرابی ظاهری باشد؛ بلکه باید ایمنی سازه ای، نقش زیرساخت در شبکه شهری، زمان بازگردانی خدمت، هزینه نسبی و خطر خرابی ثانویه نیز همزمان ارزیابی شود.

کلیدواژه ها:

ارزیابی سازهای ، زیرساخت عمرانی ، آسیب ، انفجاری ، مقاوم سازی ، بازسازی ، تاب آور ، مهندسی عمران