تحلیل داده محور عملکرد ملات های آهکی تاریخی با تاکید بر ویژگی های کانی شناسی فیزیکی و دوام

ملات های آهکی تاریخی از مهم ترین مصالح به کار رفته در بناهای تاریخی محسوب می شوند و شناخت ویژگی های ساختاری فیزیکی و شیمیایی آن ها نقش مهمی در حفاظت و مرمت آثار فرهنگی دارد. هدف این پژوهش بررسی عملکرد ملات های آهکی تاریخی با استفاده از داده های حاصل از مطالعات کانی شناسی فیزیکی و آزمایشگاهی است. در این راسته نتایج حاصل از آزمون های پراش پرتو ایکس (XRD)، طیف سنجی ATR-FTIR، تخلخل سنجی نفوذ جیوه (MIP)، جذب آب، نفوذپذیری بخار آب و آزمون های دوام مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کلسیت، کوارتز، دولومیت و ژیپس از مهم ترین فازهای معدنی موجود در ملات های تاریخی هستند و میزان حضور این فازها تاثیر مستقیمی بر دوام و رفتار فیزیکی ملات ها دارد. همچنین بررسی ساختار تخلخل و جذب آب نشان داد که افزایش تخلخل باز و ارتباط منافذ موجب افزایش نفوذ رطوبت و در نتیجه افزایش حساسیت ملات نسبت به عوامل مخرب محیطی می شود. مطالعات مربوط به کربناته شدن ملات ها نیز بیانگر آن است که ملات های تاریخی به دلیل گذشت زمان به مرحله بلوغ کربناته شدن رسیده و از پایداری شیمیایی بیشتری نسبت به ملات های مرمتی برخوردارند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تحلیل همزمان داده های کانی شناسی فیزیکی و ریزساختاری می تواند ابزار مناسبی برای پیش بینی رفتار بلندمدت ملات های تاریخی و انتخاب مصالح سازگار در پروژه های مرمتی باشد.

کلیدواژه ها:

ملات آهکی ، تاریخی ، XRD ، کربناته شدن ، دوام ملات ، تخلخل ، جذب آب ، تحلیل داده