ارزیابی مصالح بومی موثر در فرایند ساخت و ساز در راستای توسعه پایدار (مطالعه موردی پروژه های ساخت مدارس شهر قم)

این پژوهش با هدف بررسی نقش مصالح بومی در ارتقای کیفیت ساخت و ساز مدارس استان قم و کاهش اثرات زیست محیطی ناشی از توسعه شهری انجام شده است. تمرکز اصلی مطالعه بر شناسایی و اولویت بندی مصالح بومی مناسب و ارائه راهکارهایی برای بهره گیری موثر از آنها در پروژه های ساختمانی به ویژه مدارس در راستای توسعه پایدار بوده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری شامل متخصصان، پیمانکاران و مدیران فعال در حوزه ساخت و ساز مدارس استان قم بوده است. یافته ها نشان می دهد که به طور میانگین حدود ۳۱ درصد از مصالح مورد نیاز برای احداث مدارس در استان قم از منابع بومی تامین می شود؛ به طوری که این میزان در بخش ابنیه ۳۹ درصد و در بخش تاسیسات ۱۲ درصد بوده است. در میان مصالح بومی، شن و ماسه، آجر فشاری و موزاییک بیشترین میزان استفاده و بالاترین امتیاز کیفیت را در بخش ابنیه داشته اند، در حالی که میلگرد کمترین میزان استفاده و پایین ترین کیفیت را کسب کرده است. در بخش تاسیسات نیز لوله برق بیشترین درصد مصرف و بالاترین امتیاز کیفیت را به خود اختصاص داده است. پاسخ دهندگان، با توجه به سابقه کاری طولانی و آشنایی گسترده با مصالح بومی، استفاده از این مصالح را در کاهش هزینه ها، ارتقای کیفیت و دوام سازه ها و تحقق اهداف توسعه پایدار موثر یا بسیار موثر ارزیابی کرده اند. با این حال، چالش هایی مانند تنوع محدود مصالح، کمبود مواد اولیه باکیفیت و نبود استانداردهای جامع نیز گزارش شده است. در نهایت مهم ترین راهکارهای پیشنهادی شامل ارتقای آگاهی و آموزش، تدوین و اجرای استانداردها، توسعه زیرساخت های تولید و حمایت قانونی و نهادی از تولیدکنندگان داخلی است.

کلیدواژه ها:

مصالح بومی ، توسعه پایدار ، محیط زیست ، صنعت ساختمان ، مدارس ، انرژی