تحلیل نقش عملکرد لایه های زیرسازی در افزایش عمر مفید روسازی آسفالت معابر شهری

عملکرد مطلوب روسازی آسفالتی در معابر شهری وابسته به عملکرد یکپارچه تمامی لایه های سازه ای آن است. در حالی که تمرکز بسیاری از مطالعات بر لایه رویه آسفالتی معطوف بوده شواهد پژوهشی نشان می دهد لایه های زیرسازی شامل بستر (Subgrade)، زیراساس (Subbase) و اساس (Base) نقش اساسی در توزیع تنش، کنترل تغییر شکل دائمی، جلوگیری از گسیختگی خستگی و افزایش عمر مفید روسازی دارند. ضعف در طراحی یا اجرای این لایه ها می تواند موجب بروز خرابی های زودرس نظیر نشست، موضعی، ترک انعکاسی، شیار شدگی سازه ای و گسیختگی برشی گردد. این مقاله با رویکرد مرور نظام مند پژوهش های داخلی و بین المللی به تحلیل رفتار مکانیکی لایه های زیرسازی، تاثیر خصوصیات ژئوتکنیکی خاک، بستر، نقش مدول الاستیسیته، پارامتر CBR، تراکم، زهکشی و اثرات رطوبت می پردازد. همچنین مدل های تحلیلی تنش-کرنش، تحلیل لایه ای، الاستیک، معیارهای خرابی و مطالعات چرخه عمر بررسی شده اند. نتایج نشان می دهد بهبود کیفیت زیرسازی می تواند عمر روسازی شهری را بین ۳۰ تا ۷۰ درصد افزایش دهد. در پایان راهکارهای بهینه سازی طراحی و اجرای لایه های زیرسازی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

لایه زیرسازی ، بستر ، روسازی ، اساس و زیراساس ، مدول الاستیسیته ، عمر مفید روسازی معابر شهری