مروری بر پژوهش های صورت گرفته در حوزه حاکمیت داده در صنعت ساخت و ساز و حوزه های مرتبط

این مقاله مروری با هدف تحلیل نظام مند پژوهش های مرتبط با حاکمیت داده (Data Governance) در صنعت ساخت و ساز و حوزه های وابسته انجام شده و نشان می دهد که رشد تحول دیجیتال، پیچیدگی فزاینده پروژه ها و الزامات پایداری توجه به چارچوب های حاکمیت داده را به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده است. ادبیات موجود در پنج حوزه اصلی دسته بندی و تحلیل شده است: حاکمیت فناوری محور با تمرکز بر مدیریت داده در بسترهایی نظیر BIM، ابری و دوقلوهای دیجیتال؛ حاکمیت فرآیندمحور شامل سیستم های پشتیبان تصمیم گیری داده محور و مدل های پایش و پیش بینی خودکار؛ حاکمیت پایدار و چرخشی با تاکید بر هم راستاسازی داده ها با اقتصاد چرخشی و اهداف کربن خالص صفر؛ حاکمیت سازمانی و پروژه ای که نقش داده را در تاب آوری سازمانی، عدالت تصمیم گیری و حکمرانی شبکه های بین سازمانی بررسی می کند؛ و نهایتا حاکمیت مقرراتی و اخلاقی که به مسائل انطباق، حریم خصوصی و اخلاق هوش مصنوعی می پردازد. یافته ها نشان می دهد استقرار موثر چارچوب های حاکمیت داده موجب افزایش شفافیت، بهبود کیفیت تصمیم گیری، کاهش ریسک های حقوقی و مالی و تسهیل همکاری میان ذی نفعان پروژه می شود. با این حال چالش های ساختاری مهمی نظیر نبود تعامل پذیری میان سیستم های ناهمگن، مقاومت سازمانی در برابر تغییر، کمبود نیروی انسانی متخصص و ابهام در قوانین و استانداردهای صنعتی مانع بهره برداری کامل از ظرفیت داده ها شده اند. این پژوهش با شناسایی شکاف های کلیدی تحقیقاتی به ویژه شکاف اعتبارسنجی تجربی، شکاف میان نظریه و عمل و کمبود مطالعات تطبیقی و زمینه محور، مسیر روشنی برای تحقیقات آینده ترسیم می کند. در نهایت نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که تلفیق حاکمیت داده اثربخش با فناوری های نوظهور زیربنای تحقق صنعت ساخت دیجیتال چابک، پایدار و تاب آور در آینده خواهد بود.

کلیدواژه ها:

حاکمیت داده ، مدیریت ساخت ، مدیریت پروژه ، مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) ، حکمرانی پروژه ، پایداری