تحلیل هیدروژئومکانیک فرونشست زمین در دشت سمنان؛ پیوند پایش های میدانی و مدل های آماری در یک آبخوان تحت تنش

دشت سمنان به عنوان یکی از حوضه های تحت تنش هیدرولیکی با چالش جدی فرونشست زمین ناشی از افت تراز ایستابی مواجه است. این پژوهش با هدف تحلیل هیدروژئومکانیک فرونشست و درک پیوند میان تغییرات فشار منفذی و رفتار مکانیکی مخزن زیرزمینی انجام شده است. روش شناسی این تحقیق بر پایه تلفیق پایش های میدانی شامل داده های ترازیابی و تصاویر راداری InSAR و مدل های آماری پیشرفته استوار است تا همبستگی میان افت سطح آب و نرخ تغییر شکل های الاستیک و پلاستیک آبخوان واکاوی شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که نرخ فرونشست در مناطق مرکزی دشت با عبور از آستانه فشار پیش تحکیمی به فاز تحکیم برگشت ناپذیر وارد شده و مدل های آماری به خوبی توانسته اند حساسیت نرخ نشست نسبت به ضخامت رسوبات ریزدانه را تبیین کنند. در نهایت نتایج این مطالعه بر این واقعیت تاکید دارد که تداوم تنش های فعلی منجر به نابودی دائمی تخلخل مفید و ظرفیت ذخیره آبخوان می گردد؛ لذا بازنگری در الگوی برداشت و بهره گیری از مدل های پیش بینی آماری جهت مدیریت بحران در این دشت امری ضروری است.

کلیدواژه ها:

فرونشست زمین ، دشت سمنان ، هیدروژئومکانیک ، پایش میدانی ، مدل های آماری ، آبخوان تحت تنش