بررسی رابطه بین شاخص های مکانیزاسیون و عملکرد اقتصادی تولید زعفران در شهرستان زاوه استان خراسان رضوی

زعفران یکی از مهمترین محصولات استراتژیک و صادراتی ایران بوده و نقش مهمی در اقتصاد کشاورزی مناطق خشک و نیمه خشک کشور دارد. با وجود اهمیت اقتصادی این محصول، پایین بودن سطح مکانیزاسیون در برخی مراحل تولید از چالش های اصلی افزایش بهره وری و سودآوری آن محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین شاخص های مکانیزاسیون و عملکرد اقتصادی تولید زعفران در شهرستان زاوه استان خراسان رضوی انجام شد. این مطالعه از نوع کاربردی و به روش توصیفی-پیمایشی و همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه زعفرانکاران شهرستان زاوه بود که حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۱۲۰ نفر تعیین و به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد. داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه حضوری جمع آوری و با استفاده از نرم افزار R نسخه ۴.۳.۲ تحلیل شد. برای بررسی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون و مدل رگرسیون چندگانه استفاده گردید. نتایج نشان داد بین شاخص های مکانیزاسیون و عملکرد اقتصادی رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد (r=۰.۶۸, p<۰.۰۱). همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که شاخص های مکانیزاسیون قادر به تبیین ۴۶ درصد از تغییرات عملکرد اقتصادی هستند (R=۰.۴۶). در میان متغیرهای مورد بررسی توان ماشینی و میزان استفاده از ماشین آلات بیشترین تاثیر را بر عملکرد اقتصادی داشتند. به طور کلی افزایش سطح مکانیزاسیون می تواند با کاهش هزینه های تولید و افزایش سودآوری نقش مهمی در بهبود وضعیت اقتصادی زعفرانکاران شهرستان زاوه ایفا کند.

کلیدواژه ها:

زعفران ، مکانیزاسیون کشاورزی ، عملکرد اقتصادی ، توان ماشینی ، ضریب مکانیزاسیون