راهکارهای تقویت سیستم ایمنی ماهی تیلاپیا (Oreochromis niloticus): مروری بر نقش تغذیه و محرک های ایمنی

صنعت پرورش ماهی تیلاپیا (Oreochromis niloticus) در سال های اخیر به دلیل رشد سریع مقاومت نسبی به شرایط محیطی و بازار مصرف، گسترده توسعه چشمگیری یافته است. با این حال انتقال به سیستم های پرورش متراکم و فوق متراکم ماهی را در معرض استرس های فیزیولوژیک شدید قرار داده است که منجر به تضعیف سیستم ایمنی و افزایش آسیب پذیری در برابر عوامل بیماری زای باکتریایی، ویروسی و انگلی می گردد. استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک ها برای کنترل این بیماری ها علاوه بر ایجاد سویه های مقاوم، نگرانی های جدی برای سلامت عمومی و محیط زیست ایجاد کرده است. در این مقاله مروری راهکارهای نوین تقویت سیستم ایمنی غیر اختصاصی تیلاپیا به عنوان جایگزین های پایدار مورد بررسی قرار گرفته اند. محور اصلی این پژوهش بر ارزیابی عملکرد محرک های ایمنی (Immunostimulants) شامل پروبیوتیک ها (مانند Bacillus spp)، پری بیوتیک ها مانند مانان الیگوساکاریدها، ترکیبات گیاهی (Phytogenics) و مکمل های معدنی و ویتامینی تمرکز دارد. یافته های بررسی شده نشان می دهند که به کارگیری هوشمندانه این ترکیبات در جیره غذایی ضمن بهبود شاخص های رشد، موجب ارتقای سطح فعالیت آنزیم های دفاعی نظیر لایزوزیم، فعالیت باکتری کشی پلاسما و افزایش سطح ایمونوگلوبولین (IM) می گردد. علاوه بر این، توسعه واکسن های نوترکیب و نانوواکسن ها توانسته است ایمنی اختصاصی موثری علیه بیماری های ویروسی و باکتریایی ایجاد کند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که اتخاذ رویکردهای تغذیه ای مذکور می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در مدیریت سلامت آبزیان ضمن کاهش وابستگی به مواد شیمیایی، پایداری تولید در مزارع تیلاپیا را تضمین نماید.

کلیدواژه ها:

تیلاپیا ، سیستم ایمنی ، پروبیوتیک ، ترکیبات گیاهی ، محرک های ایمنی