اثر بخشی هیدروژل های نانوکامپوزیت حاوی عصاره های گیاهی در تسریع ترمیم زخم های جراحی و کاهش عفونت های مرتبط با زخم: یک مرور نظام مند

ترمیم زخم های جراحی به ویژه در شرایطی که خطر عفونت، التهاب و تاخیر در بازسازی بافت وجود دارد، همچنان یکی از چالش های مهم در پزشکی و دامپزشکی به شمار می رود. در این میان هیدروژل های نانوکامپوزیت حاوی عصاره های گیاهی به عنوان نسل جدیدی از پانسمان های زیست فعال توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده اند. هدف این پژوهش، بررسی نظام مند مطالعات مرتبط با نقش این سامانه ها در تسریع ترمیم زخم و کنترل عفونت های مرتبط با زخم بود. این مطالعه به روش مروری نظام مند و با جست وجو در منابع علمی معتبر انجام شد و مقالات مرتبط با هیدروژل، نانوکامپوزیت، عصاره های گیاهی، ترمیم زخم و فعالیت ضدمیکروبی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که هیدروژل ها به دلیل حفظ رطوبت، ایجاد محیط مناسب برای مهاجرت و تکثیر سلولی و شباهت نسبی به ماتریکس خارج سلولی، بستر مناسبی برای ترمیم زخم فراهم می کنند. همچنین افزودن نانومواد موجب بهبود خواص مکانیکی، افزایش پایداری و تقویت اثرات ضدمیکروبی می شود. از سوی دیگر عصاره های گیاهی مانند آلوئه ورا، کورکومین و آویشن به دلیل خواص ضدالتهابی، آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی نقش موثری در ارتقای عملکرد این سامانه ها دارند. نتایج نشان داد که هیدروژل های نانوکامپوزیت گیاهی می توانند موجب تسریع بسته شدن زخم، کاهش التهاب، بهبود کلاژن سازی و مهار رشد میکروارگانیسم های بیماری زا شوند. با این حال ناهمگونی فرمولاسیون ها و محدود بودن مطالعات اختصاصی در دامپزشکی از مهم ترین محدودیت های موجود است. در مجموع این پژوهش نشان می دهد که هیدروژل های نانوکامپوزیت حاوی عصاره های گیاهی گزینه امیدبخش برای توسعه پانسمان های نوین در درمان زخم های جراحی هستند.

کلیدواژه ها:

هیدروژل ، نانوکامپوزیت ، عصاره های گیاهی ، ترمیم زخم ، عفونت زخم ، پانسمان زیست فعال ، دامپزشکی