ارزیابی نقش گونه های بومی در کاهش فرسایش خاک در زاگرس

جنگل های زاگرس به عنوان یکی از مهم ترین اکوسیستم های جنگلی ایران با پوشش گیاهی متنوع و گسترده، نقش کلیدی در پایداری زیست محیطی و منابع طبیعی کشور ایفا می کنند. با این حال در دهه های اخیر این منطقه تحت فشارهای شدید ناشی از تغییرات اقلیمی، بهره برداری بی رویه، آتش سوزی ها و تغییر کاربری اراضی قرار گرفته و فرسایش خاک به یکی از بحران های جدی منطقه بدل شده است که عوامل انسانی و طبیعی در تشدید آن نقش دارند. در این مطالعه با تمرکز بر گونه های بومی زاگرس به ویژه بلوط ایرانی، بنه، بادام کوهی و سایر گونه های درختی، درختچه ای و علفی، نقش آن ها در کاهش فرسایش خاک از طریق مکانیزم هایی نظیر تثبیت خاک با ریشه، افزایش نفوذپذیری، تولید لاشبرگ و بهبود ساختار خاک بررسی شده است. همچنین اثرات منفی گونه های مهاجم بر ساختار خاک و افزایش فرسایش مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که انتخاب و ترکیب بهینه گونه های بومی با ویژگی های ریشه ای مناسب، مقاومت به خشکی و سازگاری با شرایط محلی می تواند به عنوان راهبردی موثر در مدیریت پایدار منابع طبیعی و کاهش فرسایش در زاگرس مورد استفاده قرار گیرد. مدیریت مشارکتی و احیای پوشش گیاهی بومی همراه با مشارکت جوامع محلی کلید موفقیت در حفاظت و بازسازی اکوسیستم های زاگرس است. در پایان راهکارهای مدیریتی و پیشنهادات عملی برای کاهش فرسایش مبتنی بر گونه های بومی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

فرسایش خاک ، پوشش گیاهی ، گونه بومی زاگرس ، حفاظت خاک