نقش اکسیداسیون و TVN در کیفیت بهداشتی پودر ماهی و رویکردهای مبتنی بر آنتی اکسیدان

پودر ماهی یکی از مهمترین منابع پروتئین حیوانی برای تغذیه آبزیان و دام است کیفیت بهداشتی این محصول نقش کلیدی در سلامت و عملکرد تولیدی گونه های هدف دارد.[۱] اکسیداسیون لیپید و پروتئین در طی تولید و نگهداری، علاوه بر کاهش ارزش غذایی منجر به تشکیل ترکیبات فراری مانند نیتروژن بازی کل Total Volatile Nitrogen (TVN) می شود. TVN به عنوان شاخص معتبری برای ارزیابی درجه فساد و تخریب پروتئین در محصولات جانبی ماهی شناخته می شود. مطالعات نشان می دهند که افزایش TVN و شاخص های اکسیداسیون در پودر ماهی با کاهش قابلیت هضم پروتئین، افت رشد و ضعف سیستم ایمنی در ماهیان و دام همراه است.[۲] از سوی دیگر فساد پودر ماهی و محصولات جانبی منجر به تشکیل ضایعات پروتئینی می شود که بار آلودگی بالایی برای محیط زیست دارند و افزایش COD، BOD و انتشار گازهای بدبو را در کارخانجات سبب می شوند. در دو دهه اخیر استفاده از آنتی اکسیدان های سنتتیک و طبیعی در مراحل تولید و ذخیره سازی به عنوان راهکاری موثر برای کاهش اکسیداسیون لیپید و پروتئین و تثبیت TVN مورد توجه قرار گرفته است. انتخاب مناسب نوع و دوز آنتی اکسیدان همراه با کنترل دما و رطوبت انبارداری می تواند پایداری اکسیداتیو محصول را بهبود دهد و ضایعات را کاهش دهد. این مقاله مروری نقش اکسیداسیون و TVN در کیفیت پودر ماهی، اثرات آن بر سلامت آبزیان و استراتژی های کنترل بر مبنای آنتی اکسیدان ها را مورد بررسی قرار می دهد و پیشنهادهایی برای بهبود مدیریت کیفیت در صنعت ارائه می کند [۱-۹].

کلیدواژه ها:

پودر ماهی ، نیتروژن بازی کل ، اکسیداسیون لیپید ، آنتی اکسیدان های خوراک دام ، بهداشت محصول ، کنترل کیفیت ، محیط زیست