الگوسازی فضای سبز فرهنگ محور شهری مبتنی بر درختان میوه ی بومی مطالعه پارک های شهری میناب

این پژوهش با هدف تدوین الگوی جامع فضای سبز فرهنگ محور مبتنی بر درختان میوه ی بومی در شهر میناب طراحی شد تا سه بعد پایداری اکولوژیک، احیای هویت فرهنگی و ارتقای کارکرد اجتماعی تولیدی را به صورت یکپارچه تحقق بخشد. پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) و طرح کاربردی توسعه ای در دو فاز اصلی تحلیل و الگوسازی اجرا گردید. جامعه آماری شامل ۴۸۰۰۰ شهروند بالای ۱۸ سال، ۲۸ پارک شهری، ۱۷ خبره محلی و ۲۵ عضو پانل دلفی بود که از آنها ۴۲۰ نفر برای پرسشنامه، ۱۲ پارک برای مشاهده میدانی و ۱۷ نفر برای مصاحبه عمیق انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه لیکرت پنج گزینهای، راهنمای مصاحبه نیمه ساختار یافته، چک لیست مشاهده و ابزارهای سنجش اکولوژیک جمع آوری و با نرم افزارهای MAXQDA ۲۶، SPSS v و SmartPLS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که انجیر مینابی با امتیاز فرهنگی ۹/۸ از ۱۰، کاهش دمای محیط ۸/۴ درجه سانتیگراد و مصرف آب سالانه تنها ۱ متر مکعب، گزینه ایده آل برای طراحی پارک های فرهنگ محور است. همچنین پارک های مبتنی بر درختان میوه ای بومی منجر به افزایش ۱۱۸ درصدی زمان ماندگاری شهروندان، صرفه جویی ۴۵ درصدی در هزینه های سالانه و کاهش ۳۳ درصدی مصرف آب شدند. تحلیل عاملی تاییدی ساختار سه بعدی الگو فرهنگی-اکولوژیک-اجتماعی را با شاخص GFI ۰.۹۳ تایید کرد. این پژوهش با تلفیق دانش بومی و رویکردهای نوین طراحی شهری الگویی نوین برای فضای سبز هویت ساز ارائه داد که فراتر از کاهش مصرف آب به بازسازی پیوند فرهنگی میان شهروندان و میراث طبیعی-فرهنگی منطقه کمک می کند و قابلیت تعمیم به شهرهای هم اقلیم جنوب ایران را دارد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز فرهنگ محور ، درختان میوه ی بومی ، هویت مکانی ، پایداری شهری ، شهرهای جنوب ایران