پل زدن بر سر شکاف انتقال پذیری یک چارچوب چند سطحی برای استانداردسازی کارآزماییهای بالینی در لیشمانیوز سگها با رویکرد یک سلامت

زمینه لیشمانیوز احشایی سگها (Canine Leishmaniosis) ناشی از Leishmania infantum یک بیماری زئونوتیک مهم در مناطق مدیترانه ای از جمله ایران است. سگها به عنوان مخزن اصلی بیماری نقش کلیدی در انتقال به انسان دارند. علیرغم پیشرفتهای درمانی شکاف قابل توجهی بین نتایج کارآزمایی های بالینی کنترل شده و عملکرد واقعی داروها در شرایط بالینی وجود دارد. هدف این مرور تحلیلی با هدف ارائه یک چارچوب مفهومی چند سطحی برای استانداردسازی و بهبود انتقال پذیری نتایج کارآزمایی های بالینی در لیشمانیوز سگها انجام شده است. روش جستجوی سیستماتیک در پایگاههای Scopus، PubMed و Web of Science (از ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴) و تحلیل انتقادی مطالعات منتشر شده است. یافته ها چارچوب پیشنهادی شامل سه سطح است: (۱) سطح بیمار (بار نژاد، وضعیت ایمنی)، (۲) سطح درمان (رژیم درمانی، پایش معیارهای پیامد)، و (۳) سطح اپیدمیولوژیک (نقش عوامل محیطی در انتقال، Xenodiagnosis). مهمترین چالشهای شناسایی شده عبارتند از: ناهمگونی در معیارهای تشخیصی (Solano - Gallego et al. ۲۰۱۱)، تفاوت در تعریف پیامد درمان (Noli & Auxilia)، دوره پیگیری کوتاه که منجر به عدم تشخیص عود دیرهنگام میشود (Mir et al. ۲۰۰۸)، نادیده گرفتن فاکتورهای نژادی (Sanchez-Robert et al.) و وضعیت ایمنی (Foglia Manzillo et al. ۲۰۱۳)، و عدم توجه کافی به قابلیت انتقال انگل پس از درمان (Manna et al.). نتیجه گیری این چارچوب سه سطحی می تواند به عنوان ابزار راهنما برای دامپزشکان و محققان در طراحی کارآزمایی های بالینی با قابلیت تعمیم پذیری بالاتر مورد استفاده قرار گیرد و مکمل دستورالعملهای ۲۰۱۱، ۲۰۲۴ و بیانیه اجماع (WAVD ۲۰۲۵) است.

کلیدواژه ها:

لیشمانیوز سگها ، کارآزمایی بالینی ، طراحی ، مطالعه ، Leishmania infantum