مروری بر نقش تغییر اقلیم بر توزیع و تکامل گیاهان در اکوسیستمهای مرتعی

تغییر اقلیم تاثیرات قابل توجهی بر توزیع و تکامل گیاهان دارد که عمدتا ناشی از تغییرات در متغیرهای اقلیمی مانند دما و بارش هستند که مستقیما بر پویایی اکوسیستم و تنوع زیستی تاثیر می گذارند. در واقع دو متغیر افزایش دمای جهانی و تغییر الگوهای بارش و همچنین رویدادهای پرتکرار شده و شدید آب و هوایی که جملگی از جمله اصلی ترین دلایل و نتایج توامان تغییر اقلیم هستند؛ شرایط را برای تغییر وضعیت در تکامل و توزیع جغرافیایی گونه های گیاهی متعددی به گونه ای مخاطره آمیز دگرگون می نماید تا در نتیجه منجر به پیامدهای اکولوژیکی و تکاملی متفاوتی در کلیه اکوسیستم های طبیعی از جمله مراتع شوند. پژوهش های انجام شده نشان داده است که این تغییرات بر توزیع جغرافیایی گونه های گیاهی تاثیر می گذارند همچنین بر جنبه های مختلف زیست شناسی گیاهی از جمله رشد، تولیدمثل و پویایی جامعه تاثیر گذار می شوند؛ که خود تغییر در ساختار اکوسیستم را پیامد دارند. تغییر در روابط همزیستی مورد لزوم حیاتی برای سلامت گیاهان، تغییر در فرآیندهای تکاملی در جمعیت های گیاهی و محدود شدن گسترش گونه ها اغلب توسط عوامل فنولوژیکی مختص آنها که حتی بر زمان گلدهی و بلوغ میوه تاثیر گذار می شود از جمله پیامدهای تغییر اقلیم نشان داده شده اند و واضح است که چنین سازگاری های واکنشی گیاهان به تغییر اقلیم؛ نقش کلیدی در تعیین موفقیت یا شکست و غالبیت گونه ها در محیط های جدید دارند. اما بغرنج تر از این ها آنجاست که این دست تغییرات در جوامع گیاهی و روابط آنها در اکوسیستم؛ همواره بر گستره وسیع خدمات اکوسیستم و در نتیجه جمعیت های انسانی که به این اکوسیستم ها متکی هستند تاثیر می گذارند و امنیت غذائی جمعیت رو به رشد جهان را با چالش جدی مواجه می نمایند. این مقاله سعی دارد با مرور پژوهش های متاخرتر در این زمینه چشم اندازی قابل استناد را در زمینه تاثیر تغییر اقلیم بر توزیع گونه های گیاهی و نحوه تغییر در خصوصیات تکاملی آنها را پیش رو قرار دهد.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم ، توزیع جغرافیایی ، گیاهان ، تکامل ، گیاهان ، واکنش های گیاهان در سازگاری با تغییر اقلیم