مقایسه روشهای جدید به نژادی در ذرت (Marker-assisted vs. Genomic Selection)

افزایش تقاضای جهانی برای ذرت و محدودیت های روش های کلاسیک اصلاح نباتات ضرورت استفاده از رویکردهای مولکولی پیشرفته را بیش از پیش نمایان کرده است. دو فناوری کلیدی در این زمینه یعنی انتخاب به کمک نشانگر و انتخاب ژنومی طی سال های اخیر تحول مهمی در برنامه های به نژادی ذرت ایجاد کرده اند. روش MAS با تمرکز بر نشانگرهای مرتبط با جایگاه های کمی صفات با اثر بزرگ امکان انتخاب زودهنگام و هدفمند ژنوتیپ های مطلوب را فراهم می کند؛ هرچند برای صفات پیچیده و چندژنی کارایی محدودی دارد. در مقابل GS با بهره گیری از مجموعه ای گسترده از نشانگرهای ژنومی و مدل های آماری پیشرفته قادر است ارزش اصلاحی برآورده شده ژنومی را با دقت بالا پیش بینی کرده و چرخه اصلاحی را به طور چشمگیری کوتاه کند. اگر چه هزینه تحلیل ژنتیکی وسیع و لزوم برخورداری از مجموعه آموزشی گسترده از چالش های GS محسوب می شود، اما توان آن در افزایش نرخ پیشرفت ژنتیکی کاملا اثبات شده است. مرور شواهد پژوهشی نشان می دهد که رویکرد تلفیقی GS-MAS با بهره گیری هم زمان از دقت GS و کارایی MAS در جایگاه های کمی صفات با اثر بزرگ، می تواند سرعت بهبود ژنتیکی را افزایش داده و به حفظ تنوع کمک کند. در کشورهایی مانند ایران که با تنش هایی نظیر خشکی و گرما مواجه اند، تشکیل جمعیت های مرجع بومی و توسعه ظرفیت تحلیل های ژنتیکی همراه با اجرای نظام مند GS-MAS، مسیری موثر برای تولید ارقام مقاوم پایدار و پربازده ذرت فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

ذرت ، Zea mays ، انتخاب ژنومی ، نشانگر به نژادی گیاهی ، صفات کمی