ارزیابی توسعه مناطق مسکونی شهری و روستایی با تاکید بر پارامترهای ژئومورفولوژیکی مطالعه موردی محدوده شهرستان های بندر لنگه، بستک و پارسیان

ارزیابی پارامترهای ژئومورفولوژیکی در راستای توسعه مناطق مسکونی می تواند ساکنین شهرها و روستاها را از مخاطرات محیطی نظیر سیل، زلزله، ریزش و رانش کوه مصون نگه دارد. در این پژوهش توسعه مناطق مسکونی در استان هرمزگان شهرستان های بندر لنگه، بستک و پارسیان از دیدگاه ژئومورفولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور ۱۲ شاخص موثر شناسایی و با استفاده از نرم افزار GIS نقشه های مربوط به هر شاخص تولید و تحلیل شدند. به منظور شناسایی و پیش بینی نواحی مناسب برای توسعه مسکونی، از ترکیب دو مدل منطق فازی (Fuzzy Logic) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) بهره گرفته شد. ابتدا هر لایه داده ای با استفاده از توابع عضویت فازی در نرم افزار ArcGIS ۱۰.۳ فازی شد و سپس وزن های تعیین شده توسط مدل AHP به این لایه ها اعمال گردید. پس از آن با اجرای عملگرهای ضرب، جمع و مقادیر متنوع پارامتر گلمای فازی بر روی داده ها نقشه نهایی تولید شد. ارزیابی نهایی با مقایسه تصاویر ماهواره ای و نقشه حاصل از عملگر گلما با ضریب ۹ انجام شد تا وضعیت و روند توسعه مناطق مسکونی مشخص گردد. نتایج نشان می دهد که از منظر عوامل طبیعی و پارامترهای ژئومورفولوژیکی بسیاری از مناطق مسکونی کنونی در شهرها و روستاها در شرایط نامناسبی قرار دارند که عمدتا به دلیل واقع شدن بر روی گسل های فعال، سازندهای حساس به فرسایش، شیب زیاد زمین و سطح پایین تر از آب زیرزمینی است. نتایج این پژوهش می تواند راهنمایی ارزشمند برای برنامه ریزی توسعه پایدار مناطق مسکونی در استان هرمزگان باشد.

کلیدواژه ها:

توسعه سکونتگاه های انسانی ، منطق فازی ، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ، پارامترهای ژئومورفولوژی