تحلیل زمین آماری و رفتار فرکتالی برخی از خصوصیات خاک مطالعه موردی منطقه عطابیه استان خوزستان

خاک محصول فرآیندهایی است که بصورت تدریجی و پیوسته در مکان و زمان تغییر می نماید شناخت دقیق تغییر پذیری مکانی و زمانی خصوصیات خاک به دقت نقشه های تغییر پذیری خصوصیات خاک بستگی دارد این تحقیق به منظور بررسی تغییرات مکانی و رفتار فراکتالی برخی از خصوصیات خاک زراعی (درصد شن، رس، سیلت، سطح آب زیرزمینی، هدایت هیدرولیکی، شوری و pH)، نمونه های برداشت شده از ۶۰۰۰ هکتار در اراضی منطقه عطابیه استان خوزستان مورد ارزیابی قرار گرفت. برای نیل به اهداف مطالعه از حدود ۱۰۰ ایستگاه به صورت شبکه ی منظم (۷۵۰ در ۷۵۰ متر) نمونه برداری صورت گرفت جهت پهنه بندی متغیرهای اندازه گیری شده پس از انتخاب مناسب ترین مدل واریوگرام با بیشترین R۲ و کمترین خطا از روش های کوکریجینگ، کریجینگ، IDW و اسپلاین در محیط GIS و جهت تعیین بعد فرکتالی داده ها از محیط GS* استفاده شد. به منظور ارزیابی روش های درون یابی و مدل های برازشی از پارامترهای آماری MAE و RMSE استفاده گردید با توجه به نتایج بدست آمده، بهترین روش میانیابی متغیرهای شن، رس، سیلت و شوری روش کوکریجینگ و بهترین روش میانیابی متغیرهای pH و هدایت هیدرولیکی روش IDW با توان ۲ بود. همچنین بهترین روش میانیابی متغیر سطح آب زیرزمینی روش کریجینگ بدست آمد که با استفاده از نرم افزار Arc GIS و GS نقشه توزیع مکانی متغیرهای خاک تهیه گردید. این نقشه ها نشان دادند که شاخص ها الگوی تصادفی نداشته و دارای تغییرات مکانی می باشند. علاوه بر روش های زمین آماری، روش های فرکتالی نیز چارچوب کلی منحصر به فردی را برای مطالعه ی پدیده های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در دامنه مقیاس های زمانی و مکانی فراهم می آورند و می توانند برای توصیف تغییرات مکانی و زمانی خاک مورد استفاده قرار گیرند بنابراین مقادیر فرکتالی متغیرهای مورد مطالعه در چهار جهت در محیط نرم افزار GS مورد ارزیابی قرار گرفت که بیانگر وجود بعد فرکتالی قوی در خصوصیات خاک مورد مطالعه بود.

کلیدواژه ها:

کوکریجینگ ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، تغییرات مکانی ، بعد فرکتال