فرآیندهای غالب در تشکیل و تحول مورفولوژی توده های ماسه ای بیابانهای ساحلی جنوب ایران مطالعه موردی: شرق (جاسک)

تپه های ماسه ای ساحلی یکی از اشکال مورفولوژی مهم مناطق ساحلی به شمار می روند که در پشت ساحل تشکیل می گردند. تپه های ماسه ای سیستم های پویا و پیچیده ای هستند که به تغییر نیروهای محرک هایی که آنها را تشکیل می دهند واکنش سریع نشان می دهند. روش تحقیق بر مبنای تجزیه و تحلیل ویژگی های باد منطقه با استفاده از نرم افزار (WR) plot view و بررسی ارتباط راستای وزش بادهای غالب و مکان گزینی توده های ماسه ای منطقه است. نمونه های ماسه در نرم افزار (Gradistat) تجزیه و تحلیل شده و با گلبادهای منطقه برازش داده شده اند. نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی، آمارهای باد سالانه و نمونه های ماسه برداشت شده در بازدید میدانی ابزار و داده های اصلی پژوهش را تشکیل داده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که مورفولوژی توده های ماسه ای منطقه دارای چهار منشا اثر می باشد. وجود سازندهای سست زمین شناسی در منطقه که قابلیت فرسایش پذیری بالایی دارند و خط ساحلی که دائما در معرض فرسایش توسط امواج قرار می گیرد عمدتا دو منبع اصلی تامین رسوبات توده های ماسه ای به شمار می رود. نیروی برشی و فرساینده امواج دریا و بادهای غالب منطقه که به ترتیب اهمیت از غرب، جنوب شرقی و شرق منطقه می وزند نیز در مورفولوژی، تغییرات مکانی و پراکندگی این توده ها تاثیرگذار هستند و نهایتا برآیند عوامل مذکور تشکیل، تراکم و مورفولوژی خاص توده های ماسه ای و ارگ های طویل به شکل نعل اسبی در شرق جاسک می باشد.

کلیدواژه ها:

جاسک ، فرسایش بادی ، گلباد مناطق خشک ، نهشته های بادی ، ساحل