پایش بلندمدت تنش آبی مراتع ییلاقی با سنجش از دور و مدل SEBAL

مراتع ییلاقی به عنوان اکوسیستم های حساس کوهستانی نقش حیاتی در حفظ تنوع زیستی و تولید علوفه ایفا می کنند. این مطالعه با هدف پایش بلندمدت اثرات تنش آبی بر تیپ های گیاهی مراتع ییلاقی حوزه آبخیز چهلگزی استان کردستان در بازه زمانی ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۲ انجام شد. در این پژوهش با بهره گیری از داده های سنجش از دور (تصاویر Landsat و MODIS) و مدل SEBAL شاخص های کلیدی شامل تبخیر و تعرق واقعی (ET)، شاخص تنش آبی (CWS) و شاخص های پوشش گیاهی NDVI و EVI محاسبه گردید. نتایج کاهش ۱۵ تا ۲۵ درصدی پوشش در تیپ های حساس به خشکی و همبستگی قوی (۰.۷۲) بین تنش آبی و کاهش تنوع گونه ای را نشان داد. دوره های بحرانی تنش به ویژه در فصل تابستان با مقادیر CWSI بالاتر از ۰.۶ شناسایی شد. یک داشبورد پایش آنلاین بر پایه Google Earth Engine برای هشدار به هنگام تنش آبی توسعه یافت. راهکارهای مدیریتی پیشنهادی شامل اعزام چرای چرخشی در مناطق کم تنش و کشت گونه های مقاوم نظیر Agropyron cristatum است که می تواند تا ۳۰ درصد بر بهره وری علوفه بیفزاید. این مطالعه اثر بخشی تلفیق سنجش از دور و مدل های فیزیکی را به عنوان ابزاری قدرتمند برای مدیریت پایدار مراتع در برابر تغییرات اقلیمی به اثبات می رساند.

کلیدواژه ها:

مدیریت سازگار منابع آب ، سری های زمانی ماهواره ای ، مدل SEBAL ، اکوسیستم های نیمه خشک