بررسی تاثیر ویژگیهای خاک روی شاخصهای رقابت درختی در جنگلهای استان مازندران

جنگلهای هیرکانی استان مازندران به عنوان یکی از ارزشمندترین اکوسیستمهای جنگلی ایران پویایی پیچیده ای دارند که رقابت درختی نقش کلیدی در آن ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ویژگیهای خاک بر شاخص رقابت درختی RK۱ انجام شد. داده های پوشش درختی از سومین دوره آمار برداری پلات های ثابت جنگل های شمال استخراج گردید و ویژگی های خاک چگالی، ظاهری، درصد، شن، سیلت، رس، pH، نیتروژن و کربن آلی از بانک SoilGrids ۲.۰ تامین شد. شاخص RK۱ با بسته TreeCompR محاسبه و روابط آن با ویژگی های خاک با ماتریس همبستگی (بسته corrplot) و سپس با مدل K-نزدیک ترین همسایه (KNN) در بسته caret بررسی شد. اعتبار سنجی با روش ۱۰ فولد انجام گرفت. نتایج نشان داد که RK۱ همبستگی منفی با سیلت و نیتروژن و همبستگی مثبت با pH و رس دارد. مدل KNN با ضریب تبیین برابر با ۰.۴، میانگین قدر مطلق خطا ۳.۹۲ و جذر میانگین مربعات ۴.۷۷ دقت متوسط اما قابل قبولی داشت. اهمیت نسبی متغیرها حاکی از غلبه ویژگی های فیزیکی خاک (۵۶.۲۴) بر شیمیایی (۴۳.۷۶) بود و سیلت مهم ترین عامل شناخته شد. این یافته ها کاربرد عملی در شناسایی نواحی پررقابت برای عملیات مدیریتی دارند و پایه ای برای مدل سازی پیشرفته تر با ادغام عوامل دیگر فراهم می آورند.

کلیدواژه ها:

جنگلهای هیرکانی ، استان مازندران ، رقابت درختی ، شاخص RK۱ ، ویژگیهای خاک ، یادگیری ماشین ، K-نزدیک ترین همسایه