بررسی تاثیر نانو حاملها در دارورسانی هدفمند و درمان بیماریها از مفاهیم بنیادی تا کاربردهای بالینی

دارورسانی سنتی با چالشهایی نظیر توزیع غیر اختصاصی، دارو عوارض جانبی شدید و تخریب زودهنگام دارو مواجه است. فناوری نانو با ارائه نانو حاملها رویکردی نوین در غلبه بر این محدودیتها ایجاد کرده است. این مقاله مروری با هدف بررسی تاثیر نانو حاملها در دارورسانی هدفمند و درمان بیماریها تدوین شده است. در این مطالعه مروری مقالات منتشر شده در پایگاه های علمی معتبر داخلی و بین المللی مورد بررسی قرار گرفتند. کلیدواژه های مورد جستجو شامل نانو حامل، دارورسانی، هدفمند، نانوذرات، سرطان و سد خونی مغزی بودند. نانو حامل ها بر اساس ماهیت به دو دسته آلی (لیپوزوم ها، نانوذرات پلیمری، میسل ها، دندریمرها و اگزوزوم ها) و غیر آلی (نانوذرات طلا، نقره، اکسید آهن و سیلیکای مزوحفره) تقسیم می شوند. اندازه بهینه این حامل ها برای اثر افزایش نفوذپذیری و ماندگاری، کمتر از ۲۰۰ نانومتر گزارش شده است. مکانیسم های هدفمندی شامل سه رویکرد اصلی هستند: هدفمندی غیر فعال مبتنی بر اثر افزایش نفوذپذیری و ماندگاری در بافت های توموری، هدفمندی فعال از طریق اتصال لیگاندهای سطحی به گیرنده های اختصاصی سلول های هدف و هدفمندی هوشمند که در آن نانوحامل در پاسخ به محرک های محیطی نظیر تغییر pH، دما یا میدان مغناطیسی دارو را آزاد می کند. نانو حامل ها با بهبود اثربخشی درمان و کاهش عوارض جانبی انقلابی در دارورسانی هدفمند ایجاد کرده اند. با وجود چالش هایی نظیر سمیت شناسی و موانع تولید صنعتی، چشم انداز آینده با توسعه نانوحامل های چند منظوره و پزشکی فرد محور همراه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

نانو حامل ، دارورسانی هدفمند ، نانوپزشکی ، نانوذرات پلیمری ، لیپوزوم ، نانوذرات مغناطیسی ، درمان سرطان