حکمروایی محیط زیستی و الگوهای سکونتگاهی روستا-شهری

حکمروایی محیط زیستی به عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار، نقش تعیین کننده ای در مدیریت پایدار منابع طبیعی و کاهش فشارهای زیست محیطی دارد. در عین حال، تحولات ساختاری در الگوهای سکونتگاهی، به ویژه در فضاهای گذار بین شهر و روستا (مناطق روستا-شهری)، چالش های جدی را برای نظام های حکمروایی محیط زیستی ایجاد کرده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیلی-توصیفی، به بررسی ارتباط دوطرفه بین حکمروایی محیط زیستی و الگوهای سکونتگاهی روستا-شهری می پردازد. یافته ها نشان می دهد که گسترش نامتعادل شهرنشینی، ضعف هماهنگی نهادی، کمبود مشارکت جامعه محلی و عدم توجه به ویژگی های اکولوژیک مناطق روستا-شهری، از مهم ترین موانع حکمروایی موثر محیط زیستی در این فضاهای پویا هستند. در مقابل، رویکردهایی چون حکمروایی چندسطحی، برنامه ریزی منطقه ای یکپارچه، مشارکت شهروندی و ادغام اصول اقتصاد اکوسیستمی می توانند به تقویت پایداری زیست محیطی در این الگوها کمک کنند. این مقاله با تاکید بر ضرورت بازنگری در ساختارهای نهادی و سیاست های کاربری اراضی، راهکارهایی برای همسویی الگوهای سکونتی با اهداف حکمروایی محیط زیستی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حکمروایی محیط زیستی ، الگوی سکونتگاهی روستا-شهری ، توسعه پایدار ، حکمروایی چندسطحی ، عدالت محیطی