واکاوی تاثیر طراحی فضای سبز شهری بر افزایش اجتماع پذیری با مفاهیم باغ ایرانی (نمونه موردی: بوستان باغ ایرانی تهران) تکیه بر عرفان اسلامی

با توجه به گسترش شهرنشینی و ظهور فضاهای مصنوعی، انسان از محیط های طبیعی و اجتماعی خود دور شده و منجر به کاهش تعاملات انسانی شده است. فضاهای سبز شهری نقشی حیاتی در ارتقاء کیفیت زندگی و اجتماع پذیری دارند، بخصوص با توجه به پتانسیل های فرهنگی و اجتماعی سنت های بومی مانند باغ ایرانی. تحقیقات پیشین بر اهمیت فضاهای سبز در سلامت و ارتباط انسان و طبیعت تاکید کرده و الگوبرداری از باغ ایرانی را راهکاری برای غنی سازی طراحی و ارتقاء اجتماع پذیری مطرح نموده اند. اهمیت این پژوهش در ارائه راهکارهایی برای ارتقاء کیفیت فضاهای سبز شهری با بهره گیری از الگوی باغ ایرانی است و ضرورت آن نیز در پرهیز از الگوهای طراحی ناکارآمد و جلوگیری از تضعیف روح اجتماعی در بافت شهری است. این پژوهش درصدد پاسخگویی به سوالات زیر است: طراحی فضای سبز شهری چگونه بر افزایش اجتماع پذیری شهروندان تاثیر می گذارد؟ مفاهیم کلیدی باغ ایرانی چه قابلیت هایی جهت ارتقاء این تاثیرگذاری دارند؟ هدف پژوهش، واکاوی رابطه میان اصول طراحی فضای سبز شهری با الهام از مفاهیم باغ ایرانی و افزایش سطح اجتماع پذیری در میان شهروندان است. روش پژوهش از نوع کیفی و تحلیلی می باشد. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری مولفه های شاخص باغ ایرانی در طراحی فضاهای سبز شهری به طور مشخص به ارتقای تعاملات اجتماعی منجر می شود؛ از جمله سازماندهی فضایی در فضاهای باز نیمه باز و محصور که امکان شکل گیری کارکردهای متنوع جمعی را فراهم می کند؛ ایجاد محورهای اصلی پیاده و گذرگاه های سرپوشیده در امتداد آبنماها که زمینه ی برخورد، مکث و گفت وگو میان شهروندان را تقویت می نماید؛ استقرار فضاهای نشستن جمعی در سایه سار درختان و مجاورت عناصر آب که ماندگاری کاربران و شکل گیری تجمع های خودجوش را افزایش می دهد. به طور کلی بهره گیری از این اصول فضا سازی در طراحی فضاهای سبز شهری منجر به خلق محیط هایی می شود که به طور عینی و قابل مشاهده سطح تعاملات اجتماعی و احساس همبستگی میان شهروندان را ارتقا می دهد. این پژوهش با روش تحلیلی و مطالعه موردی بوستان باغ ایرانی تهران به بررسی تاثیر طراحی فضای سبز شهری بر تعاملات اجتماعی می پردازد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز ، باغ ایرانی ، تعاملات اجتماعی ، اجتماع پذیری ، طراحی منظر