خوانشی بر ابعاد کیفیت مکان در بافتهای ناکارآمد شهری

طرح های بسیاری با هدف ارتقای کیفیت در بافتهای ناکارآمد شهری تهیه شده است؛ اما این گونه طرح ها از طرفی غالبا بر ارتقای کیفیت محیطی به صورت عام و یا ارتقای کیفیت فضای کالبدی و عملکردی متمرکز بوده است و به کیفیت مکان که برخواسته از معانی متعالی فضا و فراتر از الزامات اولیه سکونت، است کمتر پرداخته و از طرفی دیگر چارچوب نظری در این طرح ها غالبا متکی بر پیشینه نظری و یا تجارب عملی خارجی است اما بدیهی است که با توجه به ماهیت خاص و اولویت مسائل و مشکلات بافتهای ناکارآمد شهری و از طرفی دیگر ماهیت لامکان و لازمان مفهوم کیفیت مطالعات نظری می بایست بر نمونه های موردی که تشابه حداکثری با بستر و زمینه دارند متمرکز باشد. این پژوهش با هدف بررسی مفهوم و ابعاد کیفیت مکان در بافتهای ناکارآمد شهری و ضرورت پرداختن به آن در طرح های بازآفرینی مرتبط با این گونه بافت ها انجام گرفته است و به این منظور پس از مرور کامل محتوای ۴۳ سند یافت شده با کلیدواژه های مرتبط با پژوهش ۱۶ سند (۹ پژوهش داخلی و ۷ پژوهش خارجی) که بیشترین انطباق را با شرایط بستر داشتند انتخاب و به کمک نرم افزار Maxqda۲۰۱۸ برچسب گذاری مفهومی شده اند. در این پژوهش با توجه به ماهیت نسبی مفهوم کیفیت ابعاد ۵گانه و مولفه های نظیر هر بعد در ارتقای کیفیت مکان به طور خاص در بافتهای ناکارآمد شهری، شامل بعد ادراکی، معنایی، کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، عملکردی و محیطی ارائه می گردد که نپرداختن به هر یک از این ابعاد چرخه فرسودگی بافت را تشدید خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت مکان ، کیفیت مکانی ، بافتهای ناکارآمد شهری