بررسی مروری نقش فضاهای پیاده محور در ارتقای کیفیت محیط شهری

فضاهای پیاده محور به عنوان زیرساخت های کلیدی شهری، نقش مهمی در ارتقای کیفیت محیط شهری، سلامت عمومی و تاب آوری شهرها ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش فضاهای پیاده محور در بهبود کیفیت محیط شهری، بر مبنای رویکرد کتابخانه ای و مرور نظام مند ۱۵ مطالعه بین المللی انجام شد. مطالعات منتخب در چهار محور اصلی شامل: (۱) سنجش کیفیت محیط پیاده و توسعه شاخص ها و چارچوب های ارزیابی، (۲) ویژگی های کالبدی، طراحی خیابان و سیاست گذاری شهری، (۳) تجربه ادراکی، رضایت کاربران و تمایل به پیاده روی، و (۴) تاثیر پیاده محوری بر تاب آوری اقلیمی و محیط زیست طبقه بندی شدند. یافته ها نشان داد که فضاهای پیاده محور با بهبود پیوستگی شبکه مسیرها، افزایش عرض پیاده رو، ارتقای سبزینگی و کیفیت جزئیات منظر، تمایل شهروندان به پیاده روی و رضایت آن ها از محیط را افزایش می دهند. علاوه بر آن، تلفیق راهکارهای اقلیمی و زیرساخت های سبز–آبی، تاب آوری محیطی و کیفیت هوا را ارتقا می دهد. انواع خاص فضاهای پیاده، از جمله پیاده راه ها، پل های پیاده و جزایر میانی خیابان، نه تنها کارکرد عبوری دارند، بلکه به ایجاد هویت مکانی، انسجام اجتماعی و تقویت فعالیت اقتصادی محلی کمک می کنند. با وجود پیشرفت های موجود، فقدان استانداردهای جهانی و شاخص های تلفیقی چندبعدی همچنان یک چالش پژوهشی محسوب می شود. این مطالعه پیشنهاد می کند که راهنماها و استانداردهای طراحی شهری، علاوه بر ابعاد کالبدی، باید تجربه کاربری، ابعاد زیست محیطی و اجتماعی را نیز در نظر بگیرند و پژوهش های آینده بر توسعه شاخص های ترکیبی و تلفیق داده های کمی و کیفی تمرکز کنند.

کلیدواژه ها:

فضاهای پیاده محور ، کیفیت محیط شهری ، پیاده پذیری ، رضایت کاربران ، تاب آوری شهری ، طراحی انسان محور ، شاخص های ارزیابی