ارزیابی عملکرد دیوارهای حائل در گودبرداری های شهری با تاکید بر ضوابط شهرداری: تلفیق شواهد و ارائه چارچوب یکپارچه

گودبرداری شهری یک سامانه موقت ژئوتکنیکی–سازه ای با پیامدهای عمومی است که عملکرد آن تنها با کنترل ضریب اطمینان یا مقاومت اعضای دیوار حائل قابل قضاوت نیست. تغییرشکل دیوار، نشست و چرخش ساختمان های مجاور، جابه جایی تاسیسات شهری، رفتار آب زیرزمینی، کیفیت توالی اجرا، کفایت پایش و میزان انطباق با فرایندهای صدور پروانه و نظارت شهرداری، اجزای به هم پیوسته عملکرد واقعی گود هستند. هدف این پژوهش، تدوین یک چارچوب کتابخانه ای و قابل ممیزی برای ارزیابی عملکرد دیوارهای حائل در گودبرداری های شهری با تمرکز بر ضوابط ایران و الزامات شهرداری است. روش پژوهش، مرور تلفیقی ساختاریافته و تحلیل اسنادی مقررات ملی ساختمان، دستورالعمل اجرایی گودبرداری های ساختمانی، مصوبات مرتبط شهر تهران و مطالعات داوری شده جدید در زمینه دیوار دیافراگمی، شمع های پیوسته و سکنت، مهاربندی داخلی، انکراژ، روش بالا به پایین، پایش هوشمند و اثرات همجواری بود. نتایج نشان می دهد که رویکرد متعارف قبولی/رد بر اساس یک حد جابه جایی منفرد، برای محیط شهری کافی نیست؛ زیرا مکان و نرخ رشد تغییرشکل، حساسیت همجواری، دوام وضعیت موقت، کنترل آب، انحرافات اجرایی و قابلیت اقدام اصلاحی، اهمیت هم تراز یا بیشتر دارند. نوآوری مقاله، ارائه چارچوب یکپارچه عملکرد–انطباق شهرداری است که هفت حوزه شامل کفایت مبانی ژئوتکنیکی، پاسخ سازه نگهبان، اثر بر همجواری و زیرساخت، آب و پایداری کف، کیفیت اجرا، پایش و مدیریت هشدار، و انطباق حقوقی–فرایندی را با قواعد توقف اجباری ترکیب می کند. چارچوب پیشنهادی از امتیازدهی صفر تا دو، شاخص نرمال شده صد امتیازی و چهار سطح تصمیم استفاده می کند، اما آستانه های آن به صراحت پیشنهادی اند و باید با روش دلفی، تحلیل سلسله مراتبی و داده های پروژه های شهری ایران صحه گذاری شوند. نتیجه اصلی آن است که شهرداری باید از کنترل مدرک محور پیش از شروع کار به نظارت چرخه عمر، مبتنی بر ریسک و متصل به داده های پایش حرکت کند. این مقاله می تواند مبنای تدوین چک لیست های یکپارچه، سامانه پرونده دیجیتال گود، تعیین نقاط توقف اجرایی و پژوهش های میدانی بعدی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

گودبرداری شهری ، دیوار حائل ، سازه نگهبان ، ضوابط شهرداری ، پایش تغییرشکل ، ساختمان مجاور ، مدیریت ریسک ، روش مشاهده ای