آنالیز و مدل سازی پیامد حادثه فرآیندی BLEVE در استیم درام کوره ۱۱۰۱-F واحد گرم الفین مجتمع پتروشیمی گچساران و اهمیت فاصله های بحرانی برای فشارهای اضافه به منظور تدوین برنامه واکنش در شرایط اضطراری به کمک نرم افزار PHAST

سالانه حوادث زیادی جوامع صنعتی به خصوص صنایع نفت، گاز و پتروشیمی را در معرض خطر قرار داده و سبب وارد نمودن خسارات بسیاری به محیط زیست تجهیزات و منابع انسانی می گردد هدف ما از تهیه این مقاله مدل سازی پیامد حادثه فرآیندی BLEVE در استیم درام کوره ۱۱۰۱-F واحد گرم الفین مجتمع پتروشیمی گچساران در شرایط اضطراری که انجام آنها در صنایع پتروشیمی می تواند کمک بزرگی به جلوگیری از گسترش حوادث باشد انجام گردیده است. با توجه به عدم تراکم جمعیت روتین در محدوده کوره که در شعاع خطر انفجار (Explosion) کوره قرار دارند، پتانسیل مرگ کارکنان در معرض در شعاع ۴۰.۸۱ متری کوره در صورت بروز انفجار قطعی می باشد. بدیهی است چنانچه تعداد پرسنل به هر دلیل در این شعاع (Radius) افزایش یابد ریسک مرگ و میر در برابر انفجار احتمالی افزایش خواهد یافت. همچنین با توجه به حضور تراکم جمعیت بیشتر در شیفت، روز ریسک مرگ و میر فردی و جمعی در برابر انفجار در روز بسیار بیشتر می باشد. همچنین پتانسیل صدمه به سایر تجهیزات حساس مجاور کوره از اثرات جزئی تا متوسط وجود دارد لذا فاصله ۴۰.۸۱ متری اطراف کوره بسیار خطرناک می باشد و توصیه می گردد از قرار دادن تجهیزات کلیدی تجهیزاتی که صدمه آنها می تواند منجر به توقف جزئی یا کلی فرآیند تولید آسیب های شدید به کارکنان، از بین رفتن تجهیزات و تخریب محیط زیست گردد پرهیز گردد. اکیدا توصیه می شود هیچ گونه تاسیسات جدید در شعاع ۴۰.۸۱ متری کوره و ترجیحا تا شعاع ۵۳.۰۲ متری بنا نگردد. ساختمان کوره و ساختمان های اطراف تا شعاع ۱۹۵.۵۰ متر بایستی بر اساس مقررات پدافند غیرعامل و اصول هندبوک های مهندسی سیویل (Civil) مقاوم سازی گردد. همچنین دیوارهای حائل ضد انفجار (Blast proof) برای کوره به منظور کاهش شعاع پیامد در نظر گرفته شود علائم هشدار خطر انفجار در محل استقرار کوره نصب گردد و افراد محوطه از آن آگاهی داشته باشند برای این منظور جلسات توجیهی و Tool Box Meeting برای کارکنان و ذینفعان مرتبط برگزار گردد. در حالت Air Burst موج حاصل از انفجار بصورت دایره خواهد بود شدیدترین ضربه ۷۹۹۵۵.۵ نیوتن ثانیه بر مترمربع و در فاصله ۱.۹۷ متری از استیم درام بوده است. نتایج حاصل برای حادثه فرآیندی BLEVE در شرایط آب و هوایی ۱۳.۵D۵,۱۱.۳FF نشان داد که انرژی داخلی ویژه در شرایط شکست Specific internal energy) (at failure Conditions انرژی داخلی ویژه در شرایط نهایی (Specific internal energy at final Conditions)، انرژی انفجار Explosion energy و دمای نهایی (Final temperature) به ترتیب برابر با KJ/Kg ۹۰.۶۵۸۸ - KJ،۶۰۰.۲۷۸KJ/Kg ۵۸۷۰۹۲ و degC ۱۰۰.۰۱۸ است با توجه به اینکه PIP(Pre - incident Plan) یکی از مهمترین سندهای اطلاعاتی در صحنه حادثه می باشد لذا توصیه می شود در اولین فرصت این اطلاعات تدوین شوند. طرح ریزی حوادث تجهیزات بحرانی از اصول کلیدی مدیریت بحران به شمار می آید رویداد بزرگ (Major Event) نتیجه پیامد رویداد نهایی بوده که شامل آسیب به انسان، آسیب به محیط زیست و... می باشد.

کلیدواژه ها:

مدل سازی حادثه ، فرآیندی ، BLEVE ، Boiling Liquid Expanding Vapor Explosion ، استیم درام پتروشیمی ، گچساران ، واکنش در شرایط اضطراری