طراحی بهینه راهکارهای بهسازی لرزه ای برای بیمارستانها و زیرساختهای حیاتی با رویکرد تاب آوری شهری

هدف این مقاله تدوین یک چارچوب تحلیلی و قابل اجرا برای طراحی بهینه راهکارهای بهسازی لرزه ای بیمارستانها و زیرساختهای حیاتی وابسته به آنها با تاکید بر تاب آوری شهری است. برخلاف رویکردهای متعارف که اغلب بر ایمنی جانی یا مقاومت سازه ای تمرکز دارند، مقاله حاضر عملکرد واقعی بیمارستان پس از زلزله را بر پایه تداوم خدمت اورژانس، اتاق عمل، بخش مراقبت های ویژه، سامانه های برق اضطراری، آب، اکسیژن، ارتباطات و دسترسی شهری ارزیابی می کند. روش، پژوهش مروری تحلیلی و تلفیقی است و چهار لایه را به صورت یکپارچه ترکیب می کند: تحلیل خطر لرزه ای، ارزیابی آسیب پذیری سازه ای و غیر سازه ای، اولویت بندی چند معیاره با AHP و TOPSIS و بهینه سازی هزینه عملکرد با الگوریتم ژنتیک تحت محدودیت بودجه. یافته ها نشان می دهد که بهسازی غیر سازه ای هدفمند در بسیاری از بیمارستان ها نسبت منفعت به هزینه بالاتری از مداخلات سنگین سازه ای دارد؛ با این حال در ساختمان های دارای نامنظمی طبقه نرم، ضعف اتصالات یا ظرفیت شکل پذیری ناکافی، ترکیب تقویت سازه ای، مهار اجزای حیاتی و افزونگی تاسیسات بیشترین شاخص بازیابی عملکرد را ایجاد می کند. نتیجه نهایی مقاله آن است که معیار موفقیت بهسازی بیمارستان نباید فقط کاهش دریفت یا جلوگیری از فروریزش باشد بلکه باید کاهش زمان خروج از خدمت، حفظ ظرفیت درمانی و اتصال موثر به شبکه های شهری پس از زلزله را نیز دربرگیرد.

کلیدواژه ها:

بهسازی لرزه ای بیمارستان ، تاب آوری شهری ، اجزای غیر سازه ای