بهینه سازی زنجیره تامین و لجستیک صادرات قطعات یدکی خودرو با رویکرد کاهش زمان ترخیص از گمرک

صادرات خودروهای تجاری و قطعات یدکی به بازار اوراسیا شامل روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان یکی از فرصت های استراتژیک برای صنعت خودروسازی ایران محسوب می شود. با این حال موانع تعرفه ای و غیرتعرفه ای گمرکی و نیز ناکارآمدی های زنجیره تامین و لجستیک مانع از تحقق پتانسیل های کامل صادراتی شده است. این مقاله با روش تحقیق ترکیبی کمی و کیفی به تحلیل دقیق این موانع و ارائه راهکارهای بهینه سازی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تعرفه های وارداتی بالا تا ۳۵ درصد برای خودروهای تجاری، تشریفات پیچیده گواهی مبدا، الزامات استانداردهای متفاوت (مانند TR EAEU ۰۱۸/۲۰۱۱)، و نیز زمان بالای ترخیص به طور متوسط ۱۲ روز در گمرکات ایران در مقابل روز در میانگین جهانی از مهم ترین موانع هستند. در بخش قطعات یدکی مدل بهینه سازی پیشنهادی مبتنی بر گمرک، الکترونیک، پنجره واحد مرزی و سیستم مدیریت انبار مبتنی بر اینترنت اشیا (IoT) قادر است زمان ترخیص را تا ۶۵ درصد کاهش دهد. این مقاله با ارائه جداول تحلیلی و ۳۲ منبع معتبر (۲۰۲۰-۲۶) توصیه های سیاستی مشخصی برای سیاستگذاران و مدیران صنعتی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

موانع تعرفه ای ، موانع غیرتعرفه ای ، گمرک ، صادرات خودروهای تجاری ، زنجیره تامین قطعات یدکی