ارزیابی چالش های استقرار هوش مصنوعی در راه آهن لرستان بر پایه مدل دو بعدی انسان محور و سیستم محور

هوش مصنوعی با توانمندسازی سیستم های حمل ونقل ریلی فرصت های بی سابقه ای برای بهبود ایمنی، عملکرد و مدیریت عملیاتی فراهم کرده است، اما پیاده سازی آن با چالش هایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی چالش های استقرار هوش مصنوعی در اداره کل راه آهن لرستان و با بهره گیری از مدل دو بعدی انسان محور و سیستم محور انجام شد. این پژوهش کاربردی به روش توصیفی–پیمایشی و با رویکرد کمی اجرا شد. حجم نمونه آماری شامل ۵۲ نفر از کارکنان اداری بود. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای استاندارد با ۳۲ سوال در قالب پنج مولفه شامل: چالش های کارکنان (۵ سوال)، چالش های ارتباطی (۴ سوال)، چالش های فناوری (۷ سوال)، چالش های سازمانی (۹ سوال) و چالش های کیفیت اطلاعات (۷ سوال) بوده است؛ دو سوال نیز به اطلاعات دموگرافیک اختصاص داشت. پاسخ ها بر اساس طیف لیکرت پنج گزینه ای از «خیلی کم» تا «خیلی زیاد» جمع آوری و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۷۸/۰ تایید شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و آزمون t تک نمونه ای در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین تمام مولفه ها به طور معنادار بالاتر از ۳ است (p<۰.۰۵) و چالش های فناوری مهم ترین مانع شناخته شد، پس از آن چالش های سازمانی، کیفیت اطلاعات، کارکنان و ارتباطی قرار گرفتند. همبستگی مثبت و معنادار بین مولفه ها (p<۰.۰۱) نشان دهنده تاثیر متقابل چالش های انسانی و سیستمی است. یافته ها حاکی از آن است که موفقیت استقرار هوش مصنوعی در راه آهن لرستان مستلزم تقویت زیرساخت های فناوری، اصلاح فرایندهای سازمانی، ارتقای کیفیت داده ها و اجرای برنامه های آموزشی و فرهنگ سازی همزمان می باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حمل ونقل ریلی ، چالش های انسان محور ، چالش های سیستم محور ، راه آهن لرستان