ارائه مدلی جهت طراحی خانه فلسفه کودک برمبنای تفکر خلاق با استعانت از اندیشه لیپمن برای کودکان ۴ تا ۷ سال

با تدوین این پژوهش در راستا اندیشه ارزشمند فیلسوف متیو لیپمن در جهت تقویت مهارت های ذهنی کودک از جمله تفکر فلسفی و تفکر خلاق و تاکید به جنبه حیاتی توسعه بشریت و پرورش نسل های خلاق آینده، سعی بر این شده است که گامی موثر در این مسیر نوین برداشته شود. در این زمینه پژوهشگران تاکید بسیاری به اهمیت و تاثیر شناخت عوامل محیطی بر رشد و روان کودک داشته اند، به ویژه از سنین ۲ تا ۷ سال که بیشترین دریافت یادگیری را دارند. امروزه به طراحی فضاهای با کیفیت مطلوب دارای استانداردهای لازم و مختص کودک و همچنین با محرک های محیطی مناسب برای وا داشتن کودک به بهتر اندیشیدن، کمتر پرداخته شده است. گویی تنها فضاهایی با کاربری مسکونی و با فرمی بسته و تغییراتی جزئی تبدیل به فضای مهد کودک شده اند و پاسخگویی برای این مهم نیستند. در همین راستا، این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، مطالعات کتابخانه ای و همچنین مشاهدات میدانی تدوین شده است، هدف این تحقیق، شناخت کودک و بررسی عوامل تاثیرگذار محیطی مثل رنگ، نور، صدا، گیاه، آب و اشکال مختلف با فرم منظم یا نامنظم، محرک فعالیت های ذهنی کودک همانند ادراک، استدلال، کاوشگری، خیال پردازی، کنجکاوی و ذهن پرسشگری وی باشد و به عبارتی دیگر اندیشیدن و فلسفیدن را درون کودک تقویت کند، تفکر فلسفی و تفکر خلاق کودک را افزایش داده و در نهایت موجب شکوفایی استعدادهای نهان کودک و ایده سازی در زمینه های مورد علاقه او شود، همچنین در کنار آموزش و پژوهش، ساعاتی خوش و مفرحی برای کودکان فراهم کند. ارائه مدلی مفهومی برای طراحی فضایی که بستری در جهت ایجاد فرصت هایی برای رشد تفکر فلسفی و تفکر خلاق و مهارت های مختلف کودک باشد و کودکی خلاق و کنجکاو پرورش یابد، متعاقبا به پروراندن نسلی خلاق بیش از پیش کمک شود، لذا با ارائه مدل مفهومی جهت طراحی خانه فلسفه کودک بر مبنای تفکر خلاق از پرسشنامه بسته به عنوان ابزاری برای جمع آوری داده ها استفاده شده است. به دلیل فقدان پرسشنامه استاندارد در ارتباط با موضوع تحقیق، پرسشنامه با توجه به کدهای باز و محوری تنظیم شده است که این کدها با استفاده از مطالعات مبانی نظری و نمونه موردی های مشابه مشخص شده است و ۴۴ نفر از حجم ۵۰ نفر مربیان مهدکودک ها به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی با استفاده از شاخص مورگان مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل داده های پرسشنامه ی پژوهش به دو صورت آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفته است. بدین ترتیب اعتبارسنجی مدل پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت، نتایج حاصل از یافته های پژوهش، نشان می دهد، «طراحی خانه فلسفه کودک با استعانت از اندیشه لیپمن» بر چهار عامل «تفکر فلسفی کودک»، «خلاقیت و تفکر خلاق کودک»، «تعامل و هم اندیشی کودک»، «محیط آموزشی کودک»، «صمیمت و امنیت کودک» تاثیری مثبت و ارتباط معناداری دارد که نتیجه این بررسی ها موجب دستیابی به مدلی مفهومی برای طراحی خانه فلسفه کودک شد.

کلیدواژه ها:

کودک ، خانه کودک ، فلسفه برای کودکان ، شیوه تفکر کودک ، تفکر خلاق