بازشناسی اصول چیدمان فضایی در مساجد دوره قاجار

معماری مسجد پیوند تنگاتنگی با عبادات روزانه مسلمانان دارد به شکلی که ادای نماز نیازی به مکانی خاصی ندارد اما هنگامی که به اقدامی دسته جمعی تبدیل شد نیاز به فضایی برای انجام آن آشکار شد. از این رو معماران و هنرمندان مسلمان در ساخت و طراحی مساجد نهایت خلاقیت و هنر خود را بی توجه به اجر مادی آن به کار بردند. ویژگی های معماری مسجد اسلامی در ایران سکوت و آرامش باشکوه الهی را به نمایش می گذارد که نشان از ذوق سرشار زیبایی شناسی است و منبعی جز ایمان مذهبی و الهام آسمانی نمی تواند داشته باشد. این پژوهش به دنبال بازشناسی سلسله مراتب در مساجد است تا بتوان آن را در مساجد معاصر مورد استفاده قرار داد. بر همین اساس در ابتدا با مراجعه به متون معماری و نیز دیدگاه صاحب نظران، به بازشناسی اصل سلسله مراتب مکانی پرداخته شد و سپس به تعریف علمی این کلمه و یافتن بن مایه های آن پرداخته شده است. برای این منظور از روش توصیفی-تحلیلی برای بدست آوردن مبانی نظری و از روش نحوه فضا به کمک نرم افزار Depthmap برای تحلیل مسجد عمادالدوله در شهر کرمانشاه از دوره قاجار استفاده شده است.

کلیدواژه ها:

سلسله مراتب ، مسجد عمادالدوله ، معماری اسلامی ، مساجد دوره قاجار ، چیدمان فضایی