مدلسازی انتشار آلاینده ناکس در منبع خطی و نقطه ای: مقایسه دو مدل ADMS و AERMOD

زمینه و هدف: مدلسازی انتشار آلاینده های هوا از منابع نقطه ای و خطی توسط مدل های مختلفی تا کنون توسعه یافته اند. لذا انتخاب و به کارگیری مدل های مناسب در پیش بینی و مدیریت آلودگی هوا از اهمیت زیادی برخوردار است. روش ها: در این مطالعه برای مدلسازی انتشار آلاینده ناکس (NOX) از منابع خطی (بزرگراه) و نقطه ای (نیروگاه سیکل ترکیبی قم) از دو مدل پرکاربرد ADMS و AERMOD استفاده شد و رفتار مدل ها در شرایط خاص تحلیل و نتایج خروجی این مدل ها با داده های نمونه بردارهای غیر فعال که در بازه های زمانی مختلف و مکان های مشخص قرار داشتند، مقایسه و بررسی شد. نتایج و بحث: یافته ها نشان دادند که هر دو مدل مقادیر غلظت آلاینده ها را تا حدی کمتر از داده های واقعی نمونه بردارهای غیر فعال برآورد کرده اند. مدل AERMOD در این زمینه از نظر میانگین خطای ۱۹/۶ نسبت به ADMS انحراف بیشتری نشان داد و ADMS عملکرد بهتری داشت با میانگین خطای ۱۶/۲. برای بررسی تاثیر پارامترهای ورودی همچون ویژگی های سطحی و تابش خورشیدی، تحلیل حساسیت نسبی در دو شرایط جوی غالب، یعنی اختلاط همرفتی و اختلاط مکانیکی انجام شد. در شرایط اختلاط مکانیکی، مدل AERMOD به زبری سطح حساسیت بیشتری نشان داد اما نسبت به آلبدو، رطوبت سطحی و تابش خورشیدی حساسیت کمتری داشت. هر دو مدل نسبت به پارامترهایی مانند آلبدو، نسبت بوون و تابش خورشیدی حساسیت کمی داشتند ولی در شرایط اختلاط همرفتی AERMOD حساسیت بیشتری به عوامل مرتبط با تابش خورشیدی نشان داد. همچنین هر دو مدل در مقایسه با سایر پارامترهای ورودی حساسیت بیشتری به زبری سطح داشتند. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق ضمن اهمیت انتخاب مدل مناسب برای برآورد انتشار آلاینده ها در بحث پیش بینی و مدیریت آلودگی هوا، حاکی از اهمیت انتخاب دقیق پارامترهای ورودی به ویژه زبری سطح در مدل AERMOD نسبت به ADMS تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوا ، مدل سازی ، Nox ، ADMS ، AERMOD