مقایسه مفهوم منجی در ادیان مختلف با مهدویت شیعی

اعتقاد به ظهور منجی نهایی از جمله باورهای مشترک و بنیادین در بسیاری از ادیان الهی و مکاتب دینی است که همواره به عنوان پاسخی الهی به مسئله بی عدالتی ظلم و بحران های اخلاقی بشر مطرح بوده است. این پژوهش با رویکردی تطبیقی و تحلیلی، به بررسی و مقایسه مفهوم «منجی» در ادیان مختلف به ویژه یهودیت، مسیحیت و اسلام با تاکید بر مهدویت شیعی می پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که وجوه اشتراک و افتراق منجی باوری در این ادیان چیست و چه ویژگی هایی مهدویت شیعی را از سایر نگرش ها متمایز می سازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه باور به منجی در ادیان مختلف در اصولی همچون وعده نجات، برقراری عدالت و غلبه خیر بر شر مشترک است اما مهدویت شیعی با برخورداری از مولفه هایی چون هویت تاریخی و مشخص منجی، استمرار امامت، پیوند عقل و نقل و تاکید بر انتظار «فعال» از جامعیت و انسجام کلامی بیشتری برخوردار است. این ویژگی ها، مهدویت شیعی را از یک باور صرفا آینده نگر به گفتمانی پویا و مسئولیت ساز در عرصه فردی و اجتماعی تبدیل کرده است. در نهایت، پژوهش حاضر نشان می دهد که مهدویت شیعی در مقایسه با سایر دیدگاه های منجی، محور ظرفیت بالاتری برای تبیین عقلانی عدالت جهانی و نقش آفرینی انسان در فرآیند تحقق آن دارد.

کلیدواژه ها:

منجی ، مهدویت شیعی ، منجی باوری ، ادیان تطبیقی ، عدالت جهانی