هوش مصنوعی و آینده باستان شناسی: ابزار یا چالش؟

در سال های اخیر پیشرفت فناوری، نتایج شگفت انگیزی را از خود نشان داده است. علوم مختلف با بهره گیری از فناوری روز، به طور روزافزون به بهبود و اصلاح نتایج حاصل از کار خود می پردازند و این مسئله پیوند و شبکه ای قوی میان علوم و فناوری به وجود آورده است. هوش مصنوعی ازجمله مواردی است که اکنون سروصداهای زیادی به پا کرده و اگرچه مسئله جدیدی نیست، اما کاربرد آن در سال های اخیر فراگیرتر شده است. باستان شناسی در مقام دانشی پیچیده و چندوجهی که سیر تطور بشر از قدیمی ترین دوران تاکنون را بررسی و بدین ترتیب در حجم و گستره زیادی اطلاعات تولید می کند، نباید از این ابزار قدرتمند غافل باشد. همان طور که باستان شناسی پس از شکوفایی تفکر انتقادی در آن، پا به پای جدیدترین مباحث روز انسان شناسی، جامعه شناسی، فلسفه و علوم دیگر، خود را به روز و پویا نگه داشت، لازم است که از حوزه های جدید فناوری به خصوص مسئله هوش مصنوعی نیز بهره گیرد تا زمینه هرچه بهتر تحلیل و خوانش موضوع خود یعنی بقایای مادی بشر گذشته را فراهم کند. در ادامه خواهیم دید که مواجهه با این ابزار قدرتمند چالش های متنوع و خاص خود را هم به همراه دارد. آموختن این فناوری نیازمند صرف زمان و یادگیری مهارت های زیادی است. از طرفی باید به سلاح درست مبانی نظری آن نیز مجهز بود تا بتوان جلوی هرگونه هیجان زدگی و فهم اشتباه از کاربرد آن را گرفت. در ادامه به ظرفیت و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در ارتباط با دانش باستان شناسی پرداخته خواهد شد.

کلیدواژه ها:

فناوری ، هوش مصنوعی ، باستان شناسی ، تفکر انتقادی