سیاست خارجی ایران و تاثیر آن بر نظام بین الملل

جمهوری اسلامی ایران از بدو انقلاب تاکنون به عنوان کنشگری ضد ساختاری و تجدید نظر طلب در نظام بین الملل عمل کرده است. این پژوهش با بهره گیری از رهیافت های نظری نو واقع گرایی، سازه انگاری و لیبرالیسم و با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی تاثیر سیاست خارجی ایران بر ساختار، هنجارها و رویه های نظام بین الملل پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که ایران در سطح منطقه ای از راهبردهایی نظیر «محور مقاومت»، برنامه موشکی و هسته ای و موقعیت راهبردی تنگه هرمز برای تغییر موازنه قدرت بهره برده است. در سطح جهانی، دیپلماسی ایران با عضویت در سازمان همکاری شانگهای و بریکس، انعقاد قرارداد ۲۵ ساله با چین و ترویج گفتمان ضد استکباری به چالش کشی نظم لیبرال و تسریع گذار به نظام چند قطبی انجامیده است. همچنین سیاست خارجی ایران با خلق غیریت پایدار در برابر غرب و د هنگ آفرینی در جهان، اسلام مشروعیت نهادهای بین المللی موجود را به چالش کشیده است. با این حال این پژوهش پارادوکسی بنیادین را آشکار می سازد: همزمانی قدرت افزایی ژئوپلیتیکی و انزوای اقتصادی ناشی از تحریم ها در مجموع ایران نظام بین الملل را به کارگاه گذار به نظم پسا آمریکایی تبدیل کرده و الگویی برای سایر کنشگران تجدید نظر طلب ارائه داده است.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ، نو واقع گرایی ، سازه انگاری ، لیبرالیسم ، دیپلماسی