بررسی تاثیر استقرار بودجه ریزی بر مبنای صفر (ZBB) بر کارایی تخصیص منابع مالی در شرکتهای تولیدی مورد مطالعه شرکت فرنام بسپار

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استقرار استراتژی های بودجه ریزی بر مبنای صفر (ZBB) بر تخصیص منابع مالی در شرکت های تولیدی انجام شده است. بودجه ریزی سنتی به دلیل اتکا بر ارقام و عدم تحلیل هزینه فایده ناکارآمدی های متعددی به همراه دارد که ZBB به عنوان رویکردی تحول آفرین می تواند این مشکلات را مرتفع سازد. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل ۵۰ نفر از مدیران و کارشناسان شرکت فرنام بسپار بوده که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه ۴۵ نفر تعیین و به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از دو پرسشنامه شامل ۸ سوال برای سنجش ZBB بر اساس مدل مقیمی و رمضان (۱۳۹۰) و ۱۴ سوال برای سنجش تخصیص منابع استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه ها توسط استاد راهنما و متخصصان تایید و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰.۸۴۶ و ۰.۸۷۹ محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف، همبستگی پیرسون و اسپیرمن و رگرسیون خطی در نرم افزار SPSS انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که تمامی فرضیات تحقیق در سطح اطمینان ۹۹ درصد تایید می شوند. ضریب همبستگی بین استراتژی های ZBB و تخصیص بهینه منابع برابر ۰.۸۰۳ و ضریب تعیین ۰.۶۴۵ به دست آمد که حاکی از تاثیر قوی و معنادار ZBB است. در میان مولفه های ZBB توجه به هزینه ها و مزایای هر فعالیت با ضریب تعیین ۴۶.۱ درصد بیشترین تاثیر و بخش توجیهی نیاز به منابع با ۲۴.۴ درصد کمترین تاثیر را بر تخصیص منابع داشتند. استقرار بودجه ریزی بر مبنای صفر می تواند به طور معناداری تخصیص بهینه منابع را در شرکت فرنام بسپار بهبود بخشد. بر این اساس شفاف سازی، قوانین استقرار سیستم اطلاعات، ایجاد سیستم ارزیابی عملکرد یکپارچه و آموزش کارشناسان به عنوان مهم ترین پیشنهادهای کاربردی ارائه می شود. همچنین انجام پژوهش های آتی در زمینه رابطه ZBB با بهره وری بودجه و عوامل انسانی موثر بر موفقیت آن توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی بر مبنای صفر ، تخصیص بهینه منابع ، شرکت های تولیدی ، تحلیل هزینه-فایده