بررسی تاثیر فناوری های نوین اطفاء حریق بر سرعت واکنش سازمان آتش نشانی در مدیریت بحران شهری

زمینه و هدف سازمان های آتش نشانی در سراسر جهان با چالش اساسی کاهش زمان واکنش مواجه هستند چرا که هر ثانیه تاخیر می تواند منجر به گسترش حریق افزایش خسارات مالی و در بدترین حالت از دست رفتن جان انسان ها شود. در دهه اخیر ظهور فناوری های نوین اطفاء حریق نظیر سامانه های هوش مصنوعی پهپادهای آتش نشانی ربات های اطفاء حریق و سامانه های هشدار هوشمند، چشم انداز جدیدی را در بهبود واکنش عملیاتی ایجاد کرده است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر کاربرد این فناوری ها بر سرعت واکنش سازمان آتش نشانی کلان شهرهای ایران است. روش شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کمی انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه محقق ساخت از ۳۸۰ نفر از کارکنان و مدیران سازمان آتش نشانی تهران مشهد اصفهان و شیراز جمع آوری شد. روایی ابزار از طریق تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (۰/۸۷) تایید گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون های رگرسیون چندگانه، همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یک طرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد که استقرار فناوری های نوین اطفاء حریق به طور معناداری (۰.۰۱>P) با کاهش متوسط ۵.۲۸ درصدی در زمان واکنش سازمان آتش نشانی همراه است. در میان فناوری های بررسی شده سامانه های هوش مصنوعی برای مسیریابی بهینه (۰.۴۲=P)، پهپادهای شناسایی (۰.۳۸=P) و سامانه های هشدار هوشمند (۰.۳۱=p) بیشترین تاثیر را بر کاهش زمان واکنش داشتند. همچنین متغیرهای میانجی نظیر آموزش کارکنان و زیر ساخت ارتباطی نقش تعدیل کننده معناداری در این رابطه ایفا می کنند. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که سرمایه گذاری هدفمند در فناوری های نوین اطفاء حریق می تواند بهره وری عملیاتی سازمان آتش نشانی را به طور قابل توجهی ارتقاء دهد. توصیه می شود مدیران این سازمان ها با رویکردی یکپارچه ضمن تهیه زیر ساخت های لازم، برنامه های جامع آموزشی برای کارکنان را در دستور کار قرار دهند.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوین اطفاء حریق ، سرعت واکنش سازمان آتش نشانی ، هوش مصنوعی ، پهپاد آتش نشانی ، سامانه هشدار هوشمند ، مدیریت بحران