نقش ارتباط موثر والدین-فرزند در درگیری تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه اول منطقه ۱۵ تهران

ارتباط موثر میان والدین و فرزندان یکی از عوامل مهم در شکل گیری نگرش ها و رفتارهای تحصیلی دانش آموزان به شمار می رود. این مطالعه یک مدل میانجی گری تعدیل شده را برای بررسی تاثیر ارتباط والد–فرزند بر درگیری تحصیلی در دانش آموزان متوسطه اول طراحی کرد. هدف این پژوهش بررسی نقش ارتباط والد–فرزند در درگیری تحصیلی دانش آموزان و تبیین سازوکارهای موثر در این رابطه است. درگیری تحصیلی به عنوان میزان مشارکت شناختی، عاطفی و رفتاری دانش آموزان در فرایند یادگیری تعریف می شود و نقش مهمی در موفقیت تحصیلی ایفا می کند. برای این منظور، یک پرسشنامه در میان ۳۰۰ دانش آموز مقطع متوسطه اول اجرا شد. در این پژوهش از ابزارهای زیر استفاده شد:مقیاس درگیری تحصیلی در دروس ،مقیاس ارتباط والد–فرزند در نوجوانان،پرسشنامه سازگاری با یادگیری،مقیاس خودکارآمدی در یادگیری دروس. یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که کیفیت تعاملات خانوادگی، به ویژه گفت وگوهای حمایتی و سازنده میان والدین و فرزندان، می تواند انگیزه، اعتمادبه نفس و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان را تقویت کند. در چنین شرایطی دانش آموزان تمایل بیشتری برای مشارکت فعال در فعالیت های آموزشی، انجام تکالیف و پیگیری اهداف یادگیری از خود نشان می دهند. در مقابل، ضعف در ارتباط والد–فرزند ممکن است به کاهش انگیزه تحصیلی و درگیری کمتر در فعالیت های آموزشی منجر شود. نتایج نشان داد که سازگاری با یادگیری نقش میانجی بین ارتباط والد–فرزند و درگیری تحصیلی ایفا می کند. همچنین مشخص شد که خودکارآمدی در یادگیری دروس رابطه ی بین ارتباط والد–فرزند و درگیری تحصیلی و نیز رابطه ی بین ارتباط والد–فرزند و سازگاری با یادگیری را تعدیل می کند.این یافته ها اهمیت ارتباط والد–فرزند را در یادگیری دروس پایه دانش آموزان دوره متوسطه نشان می دهد و پیشنهاد می کند که باید توجه بیشتری به تقویت خودکارآمدی در یادگیری دروس و سازگاری با یادگیری در دانش آموزان شود تا در نتیجه درگیری تحصیلی آنان در دروس افزایش یابد. بنابراین توجه به بهبود الگوهای ارتباطی در خانواده می تواند نقش موثری در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان و ارتقای کیفیت یادگیری آنان داشته باشد. این موضوع ضرورت توجه پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی به نقش خانواده در فرایند یادگیری و موفقیت تحصیلی دانش آموزان را برجسته می کند

کلیدواژه ها:

ارتباط والد-فرزند ، درگیری تحصیلی ، یادگیری