طراحی فضای شهری انسان مدار با رویکرد TOD (محدوده مطالعاتی: ایستگاه مترو پایانه جنوب)

امروزه توسعه پایدار و طراحی فضای شهری انسان مدار به عنوان یکی از مهمترین رویکردهای برنامه ریزی شهری در جهان مطرح است. این نوع طراحی با تمرکز بر نیازها و رفاه کاربران به دنبال خلق محیط هایی است که علاوه بر زیبایی و عملکرد، ایمنی دسترسی آسان و تعامل اجتماعی را نیز فراهم کنند. در این زمینه رویکرد توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی (TOD) نقش کلیدی دارد، چرا که با تمرکز بر ایجاد فضاهای شهری فشرده چند منظوره و در مجاورت ایستگاه های حمل و نقل عمومی به کاهش استفاده از خودروهای شخصی، کاهش آلودگی هوا و ارتقای کیفیت زندگی شهری کمک می کند. این پژوهش به طراحی فضای شهری انسان مدار با رویکرد TOD در محدوده ایستگاه مترو پایانه جنوب اختصاص دارد. در این مطالعه ابتدا تحلیل های جامع مکانی، اجتماعی و عملکردی محدوده مورد بررسی انجام شد تا ویژگی ها، چالش ها و فرصت های موجود شناسایی گردد، سپس با بهره گیری از اصول نظری و معیارهای طراحی انسان محور و TOD، راهکارهایی برای بهبود کیفیت فضاهای عمومی، افزایش دسترسی پذیری به حمل و نقل عمومی و ارتقای تعاملات اجتماعی ارائه شد. این راهکارها شامل طراحی شبکه پیاده روی کارآمد، افزایش فضاهای سبز، ایجاد فضاهای تفریحی و فرهنگی، و ارتقای مبلمان شهری با توجه به نیازهای مختلف اقشار جامعه است. نتایج نشان می دهد که پیاده سازی رویکرد TOD نه تنها منجر به کاهش ترافیک و آلودگی هوا می شود بلکه تاثیرات مثبتی بر سلامت روانی و جسمی ساکنان و کاربران دارد و باعث افزایش حس تعلق به محیط می گردد. ایجاد فضاهای باز و انسان محور به عنوان کانون های اجتماعی موجب تقویت روابط میان افراد و افزایش کیفیت زندگی شهری می شود. این پژوهش با ارائه الگویی کاربردی می تواند به برنامه ریزان و طراحان شهری کمک کند تا در سایر مناطق شهری با ویژگی های مشابه فضاهای بهتری طراحی کنند و گام موثری در جهت توسعه پایدار و انسان محور بردارند.

کلیدواژه ها:

طراحی فضای شهری انسان مدار ، TOD (Transit-Oriented Development) ، ایستگاه مترو ، پایانه جنوب