تدوین الگوی طراحی شهری بیوفیلیک در اقلیم سرد و خشک؛ با تاکید بر محور خطی چایکنار از برج بلور تا راهنمایی

با گسترش شهرنشینی و غلبه ساخت وسازهای سخت بر فضاهای شهری ارتباط انسان با طبیعت در شهرها به تدریج تضعیف شده و این امر پیامدهایی چون کاهش کیفیت زیست پذیری، افزایش تنش های روانی و افت سلامت شهروندان را به دنبال داشته است. در این میان طراحی شهری بیوفیلیک به عنوان رویکردی موثر در بازگرداندن عناصر طبیعی به محیط ساخته شده و ارتقای کیفیت تجربه زیستی شهروندان مطرح می شود. با این حال کاربرد این رویکرد در اقلیم های سرد و خشک به ویژه در مقیاس محورهای شهری نیازمند بومی سازی و انطباق با شرایط اقلیمی، کالبدی و فرهنگی است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی طراحی شهری بیوفیلیک متناسب با اقلیم سرد و خشک و با تاکید بر محور خطی چایکنار تبریز از برج بلور تا چهارراه راهنمایی انجام شده است. در بخش کمی شاخص های استخراج شده به ابزار ارزیابی و پرسشنامه تبدیل شده و وضعیت موجود محور چایکنار از طریق برداشت میدانی و سنجش ادراک کاربران مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحلیل ادراک کاربران بیانگر آن است که آفتاب گیر بودن فضاهای شهری در اقلیم سرد و خشک مهم ترین عامل جذب جمعیت، افزایش حضورپذیری و ارتقای کیفیت محیطی محور چایکنار محسوب می شود. در نهایت پژوهش حاضر با ارائه الگویی بومی شده برای طراحی شهری بیوفیلیک در اقلیم سرد و خشک بر ضرورت توجه همزمان به مولفه های اقلیمی به ویژه تابش خورشیدی، عناصر طبیعی، فعالیت های اجتماعی و مشارکت شهروندان تاکید دارد و می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای ارتقای کیفیت محیطی محورهای شهری مشابه در شهرهای سرد و خشک ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اقلیم سرد و خشک ، طراحی شهری ، بیوفیلیک ، محور چایکنار ، تبریز ، تابش خورشید ، محور خطی