مطالعه تطبیقی هندسه پلان خانه در الگوی معماری بومی اقلیم سرد و گرم و خشک ایران جهت دست یابی به معماری پایدار (نمونه موردی خانه های قاجاری)

یکی از مهم ترین تلاش های انسان برای حفاظت خود از تغییرات جوی و در عین حال بهره گیری از ویژگی های جوی و اقلیمی منطقه زیست خود، ساخت خانه هایی متناسب با اقلیم می باشد. گونه های معماری بومی موجود در کشور با توجه به ویژگی های منحصر به فرد خود در به کارگیری عناصر متناسب با اقلیم سعی در ایجاد هماهنگی بین بناهای ساخته شده و محیط طبیعی که بناها در آن ساخته می شوند داشته اند. این اصول و عناصر اقلیمی متفاوت همواره گونه ها و راهکارهای منحصر به فرد را هم خلق می کنند تا بتوانند آسایش حرارتی و بهره وری از انرژی های تجدید پذیر را هر چه بیشتر در خود برای ساکنانشان به ارمغان آورند. از این رو بررسی شاخصه های سبک های معماری در این مناطق و مزایای آنها می تواند در ارائه الگوهای بهینه معماری امروز نیز موثر واقع گردد و به عنوان الگوهای غنی معماری گذشته در معماری معاصر مفید اثر باشد. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی سعی کرده تا به صورت کیفی از طریق تحلیل فرم پلان در اقلیم سرد و گرم و خشک که مورد نظر این پژوهش هستند نتایج را با کمک گردآوری اطلاعات و نقشه ها و مقایسه و بررسی تطبیقی آن ها به کمک مطالعات کتابخانه ای استخراج نماید. یافته های تحقیق نشان می دهد که یکی از اصلی ترین عوامل تاثیرگذار بر بهره وری الگوهای مسکن بومی در مناطق مورد توجه فرم پلان و چگونگی چیدمان آن نسبت به ویژگی های اقلیمی هر منطقه است که سبب شده سایر عناصر معماری آن منطقه همچون بادگیر، هشتی، ایوان، حیاط و... در بخش درستی از آن واقع شده تا از این طریق کالبد کلی خانه شکل گرفته و بتواند با دریافت بهینه انرژی های طبیعی و ویژگی های جوی مناطق به یک معماری کامل پایدار و پاسخگو برای ساکنان خود تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

معماری ، بومی اقلیم ، سرد اقلیم ، گرم و خشک ، معماری پایدار