تحلیل تاثیر بلندمرتبه سازی بر کیفیت دید بصری و نور طبیعی در محلات تاریخی تهران

این پژوهش به بررسی تاثیرات بلندمرتبه سازی بر کیفیت دید بصری و نور طبیعی در محلات تاریخی تهران می پردازد. با تمرکز بر سه محله شاخص عودلاجان، سنگلج و بازار، مطالعه حاضر از روش های ترکیبی شامل تحلیل سایه انداز با نرم افزارهای Rhino و Grasshopper، شبیه سازی نورگیری طبیعی (Daylight Analysis) و پیمایش میدانی با نمونه ای ۱۵۰ نفره از ساکنان استفاده کرده است. یافته ها نشان می دهد بلندمرتبه سازی بدون ضابطه به طور میانگین موجب کاهش ۵۷ درصدی نور طبیعی واحدهای مسکونی قدیمی و ایجاد سایه اندازهای گسترده تا ۳۸۰۰ مترمربع در بعدازظهرها شده است. از دید بصری ۶۲ درصد دید به نشانه های شاخص مانند مسجد سپهسالار از دست رفته و ۷۸ درصد ساکنان گزارش اختلال در جهت یابی فضایی داده اند. نتایج پرسشنامه ها حاکی از کاهش ۶۴.۵ درصدی رضایت از زیبایی منظر شهری و افزایش ۶۵ درصدی گزارش های افسردگی فصلی در ساکنان واحدهای تحت سایه است. تحلیل آماری داده ها با آزمون t (t=۱۴.۲) و ANOVA (F=۹.۶) نشان دهنده معناداری این تاثیرات در سطح ... است. این پژوهش نتیجه می گیرد که توسعه عمودی فاقد برنامه در بافت های تاریخی تهران علاوه بر تخریب هویت مکانی کیفیت محیطی سکونت را به شدت تنزل داده است. به عنوان راهکار پیشنهاد می شود ضوابط خاص ارتفاعی با حداکثر ۱۲ متر در هسته تاریخی، استفاده از نورگیرهای سقفی و ایجاد کمربندهای سبز حایل در دستور کار مدیریت شهری قرار گیرد. این مطالعه بر ضرورت بازنگری در سیاست های توسعه عمودی با لحاظ ملاحظات کیفی محیطی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

بلندمرتبه سازی ، محلات تاریخی تهران ، کیفیت دید بصری ، نور طبیعی ، منظر شهری ، سایه انداز