تاب آوری اکولوژیکی در طراحی منظر از مبانی نظری تا استراتژیهای اجرایی و چالشهای پیش رو

در مواجهه با چالشهای بی سابقه قرن بیست و یکم از جمله تغییرات اقلیمی، شهرنشینی شتابان و تخریب زیست بوم ها، نیاز به رویکردهای نوین در طراحی و برنامه ریزی محیطی بیش از پیش احساس می شود. مفهوم تاب آوری اکولوژیکی به عنوان توانایی یک سیستم برای جذب اختلالات، خودسازماندهی و حفظ عملکردهای حیاتی، یک چارچوب نظری قدرتمند برای معماری منظر فراهم آورده است. این مقاله با هدف ایجاد پیوندی میان نظریه و عمل، به کالبدشکافی این مفهوم می پردازد. ابتدا مبانی نظری تاب آوری اکولوژیکی و مفاهیم کلیدی آن مانند تنوع، افزونگی و مدولاریت با استناد به متون بنیادین تشریح می شود. سپس مقاله استدلال می کند که معماری منظر به مثابه یک رشته میانجی میان سیستم های طبیعی و انسانی، بستری ایده آل برای تحقق تاب آوری در مقیاس های مختلف است. در ادامه سه استراتژی کلیدی طراحی منظر تاب آور (۱) توسعه زیرساخت های سبز و راهکارهای مبتنی بر طبیعت، (۲) تقویت تنوع زیستی و افزونگی عملکردی و (۳) به کارگیری مدیریت تطبیقی و طراحی انعطاف پذیر به تفصیل مورد بحث قرار می گیرند. در نهایت موانع و چالش های اجرایی این رویکرد در سه دسته نهادی، اقتصادی، اجتماعی فرهنگی و فنی دانشی تحلیل شده و نتیجه گیری می شود که گذار از یک رویکرد ایستا و زیبایی شناسانه به یک پارادایم پویا و سیستم محور، رسالت اصلی معماری منظر معاصر برای ساختن آینده ای پایدار و تاب آور است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری اکولوژیکی ، معماری منظر ، طراحی تاب آور ، زیر ساخت سبز ، راهکارهای مبتنی بر طبیعت ، مدیریت تطبیقی ، سیستمهای اجتماعی اکولوژیکی