تحلیل و تدوین راهبردهای تحقق شهر زیست پذیر - مطالعه موردی شهر بروجن

امروزه شهرها با چالش های متعدد و متنوعی روبرو هستند و از سوی دیگر نیز برنامه ریزان شهری بر قابلیت شهرها در حفظ کیفیت زندگی شهری تاکید می کنند بطوریکه ارتقای آن از ارکان و اهداف اصلی توسعه پایدار محسوب می شود. براین اساس کارشناسان رویکردهای نوینی برای کارآمد کردن و زیست پذیر نمودن شهرها ارائه می کنند تا در همه ابعاد زندگی شهری را در برگیرد. شهر بروجن در دهه های اخیر با وجود قابلیت های مختلف بنظر می رسد نتوانسته نسبت به ارتقای سطح زندگی شهروندان موفق باشد و مسیر پیش رو روند کاهشی سطح زیست پذیری شهری را نشان می دهد. این پژوهش با هدف تحلیل راهبردهای نیل به شهر زیست پذیر در شهر بروجن انجام شده و بنابر این بدنبال پاسخ این سوالات است که عوامل کلیدی و راهبردهای اساسی برای ارتقای زیست پذیری شهر چیست؟ این پژوهش با ماهیت کاربردی و با روش توصیفی، تبیینی و پیمایشی انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه از سه جامعه شهروندان، کارشناسان و مدیران گردآوری شده و حجم نمونه شهروندان به روش کوکران و ۳۸۲ تا ۴۰۰ نفر و دو جامعه کارشناسان ۴۴ و مدیران ۳۷ نفر به شیوه غیر احتمالی و اصل اشباع نظری تعیین گردید. روش نمونه گیری در جامعه شهروندان تصادفی سیستماتیک و در دو جامعه دیگر به شیوه گلوله برفی است. برآیند اطلاعات به روش SWOT تحلیل و با استفاده از روش QSPM راهبردها تعیین و اولویت بندی شده اند. بر پایه یافته های این پژوهش پنج عامل کلیدی به عنوان تعیین کننده ترین مولفه های اثرگذار بر زیست پذیری شهر بروجن شناسایی شده اند. عامل اول: سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی، عامل دوم: کیفیت طراحی و برنامه ریزی کالبدی، عامل سوم: چالش های اقتصادی پایدار، عامل چهارم: فرصت های توسعه پایدار و عامل پنجم تاب آوری شهری. این عوامل که از تحلیل جامع داده های کمی استخراج شده اند و نقش محوری در شکل دهی به چشم انداز آتی توسعه شهر بروجن بسوی شهر زیست پذیر ایفا می کنند. با توجه به اولویت بندی QSPM و داشتن قابلیت هایی چون نقاط قوت با میانگین اثربخشی ۴ و فرصت های پیشرو با میانگین اثربخشی ۳.۸ راهبردهای تهاجمی را مهم ترین راهبرد تحقق شهر زیست پذیر در بروجن پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

زیست پذیری ، شاخص ها ، راهبرد ، سوات ، کیو اس پی ام ، بروجن