خوانش پدیدارشناسانه معماری خانه های سنتی ایران از منظر دیدگاه شولتز

حکیده یکی از اهداف اصلی معماری این است که فضا را به مکانی قابل استفاده و سکونت تبدیل کند این فرایند به معنای آشکار ساختن ظرفیت های پنهان و بالقوه ای است که در عناصر محیطی نهفته اند از این رو شناخت و بررسی مکان نقش اساسی در معماری ایفا می کند از سوی دیگر پدیدارشناسی که ابتدا در فلسفه مطرح شد به مرور فراتر از این حوزه گسترش یافت و بر علوم مختلفه از جمله، معماری تاثیر گذاشت این رویکرد به دنبال درک عمیق ماهیت پدیده ها و نمایان کردن جوهره واقعی آن هاست. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و برداشت های میدانی در ابتدا به بررسی مفهوم پدیدارشناسی و تاثیر آن بر درک معماری می پردازد و نشان می دهد که از منظر کریستین نوربرگ شولتز مکان دارای ویژگی هایی همچون حس، تعلق تجربه زیسته و ارتباط با محیط است. سپس اصول پدیدارشناسی مکان از دیدگاه وی شامل گونه شناسی مکان شناسی و ریخت شناسی تشریح شده و نقش این اصول در معماری خانه های سنتی ایران تبیین می گردد در بخش مطالعات موردی خانه فروغ الملک شیراز بر اساس وجوه مختلفی همچون سازمان، فضایی، نورپردازی، مصالح، تزئینات و ارتباط درون و بیرون تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که این خانه نمونه ای موفق از معماری سنتی ایران است که توانسته با بهره گیری از عناصر طبیعی، اجتماعی و فرهنگی حس مکان را به خوبی ایجاد کند این پژوهش همچنین نشان می دهد که خانه های سنتی ایران نه تنها به عنوان ماوایی فیزیکی، بلکه به عنوان فضاهایی با بار معنایی و فرهنگی در ایجاد هویت و حس تعلق ساکنان نقش مهمی ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

خانه ، پدیدارشناسی ، شولتز ، معماری سنتی ایران